Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Boyutsallık

Dimensionality

Tanım

Bir construct'ı (yapıyı) ölçerken kullanılan boyutların veya eksenlerin sayısıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen 50 maddelik bir kişilik envanterinin yapı geçerliliğini test eden bir araştırmacı, verilerin tek boyutlu (unidimensional) mu yoksa çok boyutlu (multidimensional) mu olduğunu anlamak için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygular; böylece maddelerin hangi alt faktörler altında kümeleneceğini saptar.

Derin Analiz

Psikometri ve çok değişkenli istatistikte boyutsallık, bir ölçekteki maddelerin kaç farklı gizli yapıyı (latent construct) temsil ettiğini belirleyen temel bir parametredir. Faktör analizi ve temel bileşenler analizi süreçlerinde, veri matrisinin yapısını sadeleştirmek ve homojen alt ölçekler oluşturmak amacıyla boyutsallığın tespiti kritik bir adımdır. Yüksek boyutsallık, ölçülen özelliğin karmaşıklığını artırırken, aşırı boyut azlığı bilgi kaybına yol açabilir.

Etimoloji

Latince 'dimensio' (ölçme, ölçü) kökünden türetilmiş olup, bir yapının veya uzayın sahip olduğu bağımsız parametre veya eksen sayısını ifade eder.

Karıştırmayın

Faktör yükü (factor loading) ile karıştırılır; faktör yükü maddelerin boyutta ne kadar temsil edildiğini gösterirken, boyutsallık toplam boyut sayısının kendisini ifade eder.