Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bütünsel Psikoloji

Holistic Psychology

Tanım

Psikolojik olguların yalnızca indirgemeci yaklaşımlarla değil; biyolojik, psikolojik ve sosyokültürel boyutların birleştiği bütüncül bir toplam olarak ele alınması gerektiğini savunan perspektif.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik anksiyete tanısıyla başvuran bir danışana yalnızca farmakoterapi veya bilişsel yeniden yapılandırma uygulamak yerine; kişinin uyku hijyeni, beslenme alışkanlıkları, stresi, sosyal destek ağları ve varoluşsal anlam arayışı zamanlı olarak değerlendirilir ve tedavi planı bu çok katmanlı yapıya göre şekillendirilir.

Derin Analiz

Bütünsel psikoloji, kartezyen indirgemeciliğe ve analitik atomizme karşı bir epistemolojik duruş sergiler. Bireyin zihinsel süreçlerini ve davranış kalıplarını incelerken biopsikososyal modeli merkeze alır. İnsan deneyimini izole edilmiş nöral devreler veya soyut bilişsel şemalar olarak ele almak yerine, organizmanın çevresiyle kurduğu dinamik ve kesintisiz etkileşim ağı içinde inceler. Gestalt teorisinin 'bütün, parçaların toplamından büyüktür' ilkesini klinik pratik ve teorik çerçeveye entegre eder. Hümanist psikoloji ve danışan merkezli terapi gibi akımların metodolojik omurgasını oluşturur.

Etimoloji

Antik Yunanca 'holos' (tam, bütün) kökünden türetilmiş olup, parçaların toplamından daha fazlasını ifade eden epistemolojik bir kökene dayanır.

Karıştırmayın

Alternatif tıp veya psödosentrik bütünsel şifacılık yöntemleriyle karıştırılmamalıdır; bütünsel psikoloji ampirik temellere dayanan akademik ve klinik bir yaklaşımdır.