Çatışma Sarmalı
Conflict Spiral
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir iş toplantısında proje yöneticisinin gecikmeyle ilgili eleştirisine çalışanın 'Sürekli beni suçluyorsunuz' şeklinde savunmacı ve suçlayıcı bir yanıt vermesi, yöneticinin de 'İşine özen göstermiyorsun' diyerek yetkinliği hedef alması ve bu atışmanın her turda kişiselleşerek giderek ağır hakaretlere dönüşmesi bir çatışma sarmalı örneğidir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve iletişim bilimleri literatüründe, karşılıklı bağımlılık teorisi ve döngüsel nedensellik bağlamında incelenir. Çatışma sarmalları, tarafların bilişsel çarpıtmaları (özellikle niyet okuma ve temel atıf hatası) nedeniyle tırmanır. Bir tarafın algıladığı tehdit, diğer tarafa savunmacı veya saldırgan bir hamle olarak yansır; bu da karşı tarafın tehdit algısını doğrular nitelikte bir döngü yaratır. Sistem teorisi açısından pozitif geri bildirim döngüsüne (positive feedback loop) örnek teşkil eder; sistemdeki sapma azalsa bile tepkiler şiddeti artırarak dengesizliği körükler.
Etimoloji
Latince 'confligere' (çarpışmak, vuruşmak) kökünden türetilen 'conflict' ile Latince 'spira' (kıvrım, sarmal) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Savunma mekanizmalarından 'yer değiştirme' veya 'tepki oluşturma' ile karıştırılabilir; ancak bu kavram bireysel bir psikodinamik süreç değil, kişilerarası dinamikte karşılıklı tetiklenen bir davranışsal tırmanış örüntüsüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
Karşılıklı Bağımlılık
Karşılıklı Bağımlılık
İnterdependence
İki ya da daha fazla bireyin, durumun veya değişkenin, birindeki değişimin kaçınılmaz olarak diğerini etkileyeceği biçimde birbirine karşılıklı olarak dayanması veya reaksiyon göstermesi durumu.
İncele
Döngüsel Nedensellik
Döngüsel Nedensellik
Circular Causality
Neden ve sonuç zincirinin geri bildirim döngüleri aracılığıyla başladığı noktaya geri dönerek orijinal durumu değiştirdiği veya pekiştirdiği sistemik süreç.
İncele