Çeviri Ve Geri Çeviri
Translation And Back-translation
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacı, Amerikan kültüründe geliştirilmiş bir 'Depresyon Ölçeği'ni Japoncaya uyarlamak istemektedir. İlk uzman ölçeği Japoncaya çevirir. İkinci uzman Japonca metni hiç orijinalini görmeden tekrar İngilizceye çevirir. Karşılaştırma sonucunda orijinal maddedeki 'feeling down' ifadesinin geri çeviride 'physical fatigue' olarak değiştiği fark edilir; bu da kültürel olarak kavramın yanlış yönlendirildiğini gösterir ve madde düzeltilir.
Derin Analiz
Çeviri ve geri çeviri, psikometri ve kültürlerarası psikoloji araştırmalarının metodolojik temel taşlarından biridir. Bir psikolojik test veya ölçek farklı bir dile uyarlandığında, sadece kelime bazlı bir aktarım anlamsal sapmalara, kültürel bağlam kopmalarına ve yapı geçerliliğinin (construct validity) zedelenmesine yol açabilir. Bu yöntemde, sürece tamamen kör iki ayrı iki dilli uzman katılır. İlk aşamada, ilk uzman ölçeği kaynak dilden hedef dile çevirir. İkinci aşamada ise, ilk çeviriden habersiz olan ve her iki dile de hakim ikinci bir bağımsız uzman, hedef dildeki taslağı tekrar kaynak dile çevirir. Elde edilen 'geri çevrilmiş' metin ile orijinal metin karşılaştırılarak kavramsal eşdeğerlilik, örtük anlam kaymaları ve kültürel uyumsuzluklar saptanır. Bu yinelemeli süreç, psikometrik araçların evrensel geçerliliğini korumak için hayati önem taşır.
Etimoloji
Latince 'translatio' [aktarma, taşıma] (trans- [öteye] + ferre [taşımak]) ve kökensel olarak metnin özgün formuna sadık kalma sürecini betimleyen metodolojik türetme.
Karıştırmayın
Düz çeviri (sadece iki dil bilerek metni aktarmak, kavramsal validasyonu test etmez) ile karıştırılır; geri çeviri süreci körleme ve validasyon katmanı içerdiği için basit bir lisan aktarımından tamamen ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kültürlerarası Psikoloji
Kültürlerarası Psikoloji
Cross-cultural Psychology
İnsan davranışı ve zihinsel süreçlerindeki evrensel kalıplar ile kültürel olarak şekillenen farklılıkları, uluslararası ve antropolojik verileri harmanlayarak inceleyen psikoloji alt dalıdır.
İncele
Yapı Geçerliliği
Yapı Geçerliliği
Construct Validity
Bir ölçüm aracının, doğrudan gözlemlenemeyen soyut teorik bir yapıyı veya kavramı ne kadar doğru ve hatasız ölçtüğünü gösteren temel psikometrik yeterlilik derecesi.
İncele