Cinsel Bozukluk
Sexual Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında erkek hasta, son altı ay içinde cinsel ilişki sırasında ereksiyonu başlatma ve sürdürmede sürekli zorluk yaşama şikayetiyle klinik psikoloji birimine başvurmuştur. Yapılan detaylı klinik mülakat ve tıbbi tetkikler sonucunda, fiziksel bir patolojiye rastlanmamış; hastanın iş yerindeki kronik stresörlerin ve performans anksiyetesinin tetiklediği edinsel bir cinsel işlev bozukluğu (erektil bozukluk) geliştirdiği saptanmıştır. Bilişsel Davranışçı Cinsel Terapi protokolü uygulanarak kaygı döngüsü kırılmış ve işlevsellik yeniden kazandırılmıştır.
Derin Analiz
Cinsel bozukluklar, bireyin tatmin edici bir cinsel yaşam sürdürmesini engelleyen nörobiyolojik, hormonal, psikolojik ve sosyal etkenlerin karmaşık birleşimiyle ortaya çıkan klinik tablolardır. DSM-5 sınıflandırmasında bu geniş kategori, temel olarak 'Cinsel İşlev Bozuklukları' (Sexual Dysfunctions), 'Parafilik Bozukluklar' (Paraphilic Disorders) ve 'Cinsel Kimlik Uyumsuzlukları' alt başlıklarına ayrılır. Nörobiyolojik düzeyde; sempatik ve parasempatik sinir sistemindeki dengesizlikler, dopaminerjik ve serotonerjik yollardaki nörotransmitter anomalileri, endokrin regülasyon bozuklukları (özellikle testosteron, östrojen ve prolaktin aksı) patofizyolojinin merkezindedir. Klinik değerlendirmede, organik kökenli etiyolojiler (vasküler yetmezlikler, nöropatiler, ilaç yan etkileri) ile psikojenik etkenler (performans kaygısı, travma öyküsü, eş ilişkisindeki dinamikler) dikkatle ayrıştırılmalıdır.
Etimoloji
Latince 'sexus' [cinsiyet/cinsel] ve Eski Fransızca 'desorder' [düzen bozukluğu, düzensizlik] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Cinsel işlev bozuklukları, bireyin rızası dışındaki dürtüleri içeren ve yasal/sosyal sorunlar doğuran 'Parafilik Bozukluklar' ile sıklıkla karıştırılır; ancak parafililer işlevsel kayıptan ziyade alışılmadık cinsel uyarılma kalıplarını ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Cinsel İşlev Bozukluğu
Cinsel İşlev Bozukluğu
Sexual Dysfunction
Cinsel tepki döngüsünün arzu, uyarılma veya orgazm evrelerinden birinde veya birden fazlasında yaşanan, bireyin işlevselliğini ve yaşam kalitesini düşüren klinik düzeydeki aksaklıklardır.
İncele
Parafili
Parafili
Paraphilia
Cinsel uyarılma ve doyum için tipik olmayan nesnelere, durumlara veya kişilere karşı duyulan yoğun ve sürekli fantezi, dürtü veya davranış örüntüsü.
İncele
Cinsel Terapi
Cinsel Terapi
Sex Therapy
Cinsel işlev bozukluklarını gidermek ve cinsel işlevselliği artırmak amacıyla uygulanan çok modlu bir psikoterapötik yaklaşım.
İncele