Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çoğunluk Etkisi

Majority İnfluence

Tanım

Bir grubun ezici çoğunluğunun bireyler veya küçük alt gruplar üzerinde uyguladığı, uyumu ve istikrarı tetikleyen sosyal baskı mekanizması.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi kişilik bir yönetim kurulu toplantısında, altı kişinin ortaklaşa desteklediği hatalı bir stratejik karara karşı çıkan en kıdemsiz analistin, dışlanma kaygısı ve 'herkes biliyorsa bir bildikleri vardır' yanılgısıyla (informational social influence) kendi doğru verilerini bastırıp karara onay vermesi.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji literatüründe çoğunluk etkisi, bireyin grup normlarına ve beklentilerine uyum sağlaması (conformity) için maruz kaldığı örtük veya açık baskıyı inceler. Asch'in klasik uyum deneyleriyle temellendirilen bu süreç, bireylerin bilişsel çelişkiyi azaltmak veya dışlanma korkusunu (ostracism) bertaraf etmek amacıyla iki temel tepki geliştirmesine yol açar: Dönüşüm (conversion), yani çoğunluğun görüşünün içselleştirilmesi; ve uyma davranışı (compliance), yani içten benimsenmese bile dışarıdan onaylanması. Nörobiyolojik düzeyde, bu baskı anında anterior singulat korteks ve amigdala devreye girerek sosyal dışlanma tehdidini bir acı sinyali olarak işler.

Etimoloji

Latince 'maior' (daha büyük, üstün) kökünden türetilen 'majority' (çoğunluk) ile Latince 'influentia' (akmak, tesir etmek) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Azınlık etkisi (minority influence) ile karıştırılır; azınlık etkisi yenilikçi ve derinlemesine düşünme (divergent thinking) süreçlerini tetiklerken, çoğunluk etkisi genellikle yüzeysel uyumu ve konformizmi (convergent thinking) beraberinde getirir.