Davranış Derecelendirme
Behavior Rating
Tanım
Bir bireyin belirli bir durumda bir veya birden fazla davranışı sergileme derecesini değerlendirmek amacıyla standart bir ölçeğin kullanılması.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki bir öğrencinin sınıf içindeki dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtilerini incelemek üzere öğretmeni Conners Derecelendirme Ölçeği'ni doldurur. Öğretmen, öğrencinin yerinde duramaması ve yönergeleri takip edememesi gibi davranış sıklıklarını 4'lü derecelendirme skalasında puanlar; elde edilen toplam puan yaş normlarıyla karşılaştırılarak klinik bir eşik değeri aşıp aşmadığı saptanır.
Derin Analiz
Davranış derecelendirme, psikometrik ve klinik değerlendirme süreçlerinde gözlemlenebilir insan eylemlerini nicel veriye dönüştüren temel bir metodolojidir. Doğrudan gözlemin maliyetli veya imkansız olduğu durumlarda, ebeveynler, öğretmenler, klinisyenler veya bireyin kendisi gibi informanlar (bilgi verenler) aracılığıyla yapılandırılmış formlar veya Likert tipi ölçekler üzerinden veri toplar. Bu yöntem, özellikle çocukluk çağı gelişimsel bozuklukları, DEHB ve yıkıcı davranış bozukluklarının tanı sürecinde ekolojik geçerliliği yüksek ek bilgiler sunar. Ancak derecelendirme ölçeklerinin özne ve gözlemci önyargılarından (halo etkisi,leniency hatası vb.) arındırılması için norm verileriyle desteklenmesi ve çoklu informan stratejisiyle çapraz doğrulanması psikometrik güvenirlik açısından zorunludur.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış; Orta İngilizce 'behavour') ve 'rating' (derecelendirme, puanlama; Eski İngilizce 'raten' [değer biçmek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.)
Karıştırmayın
Doğrudan gözlem (behavioral observation) ile sıklıkla karıştırılır; doğrudan gözlem araştırmacının veya klinisyenin davranışı eş zamanlı olarak kaydetmesini içerirken, davranış derecelendirme geçmiş veya genel gözlemlere dayanan retrospektif bir değerlendirme ölçeği veya envanter kullanımını kapsar.