Dışsal Güvenilirlik
External Reliability
Tanım
Bir ölçüm aracının, zaman içinde veya farklı gözlemciler arasında uygulandığında tutarlı sonuçlar verme derecesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide bir majör depresyon ölçeğinin dışsal güvenilirliğini test etmek için, aynı hastalar iki hafta arayla tekrar değerlendirilir (test-tekrar test) ya da aynı mülakat kayıtları iki farklı klinisyen tarafından bağımsız olarak puanlanır (interrater). İki uygulama arasındaki yüksek korelasyon katsayısı, ölçeğin dışsal güvenilirliğinin yüksek olduğunu gösterir.
Derin Analiz
Psikometri ve istatistik bağlamında dışsal güvenilirlik, verinin zamansal ve gözlemciler arası varyansını minimize etme kapasitesini inceler. Ölçümün sadece o anki koşullara veya değerlendiriciye bağımlı olmadığını, genellenebilir bir yapı arz ettiğini kanıtlar. Zamanlar arası tutarlılık (test-tekrar test yöntemi) öğrenme etkileri, hafıza biasları veya olgunlaşma tehditleriyle manipüle edilebilirken; gözlemciler arası tutarlılık (interrater reliability) ise puanlayıcı öznelliğini kontrol altına almayı hedefler. Psikometrik geçerliliğin ön koşulu olan bu metrik, klasik test teorisinde hata varyansının ayrıştırılmasında kritik rol oynar.
Etimoloji
Latince 'externus' (dış, dış taraftaki) ve Orta İngilizce 'reliable' (güvenilir, inanılır) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İçsel tutarlılık (internal consistency) ile sıkça karıştırılır; içsel tutarlılık ölçeğin maddelerinin kendi içindeki homojenliğini ölçerken, dışsal güvenilirlik zaman ve gözlemci bağımsızlığını test eder.