Durumsal Test
Situation Test
Tanım
Bireyin doğal bir ortamda ya da gerçeğe yakın deneysel bir koşulda, stresli uyarıcılara ve adaptif problem çözme gereksinimlerine verdiği tepkileri değerlendiren psikolojik ölçüm yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yükseklik korkusu (akrofobi) olan bir danışanın sistematik duyarsızlaştırma sürecine başlamadan önce, sanal gerçeklik veya gerçek bir cam balkonda gözlemlenmesi; bu esnada kalp atış hızı ve kaçınma davranışlarının kaydedilmesi.
Derin Analiz
Durumsal testler, laboratuvar ortamının yapaylığını aşarak ekolojik geçerliliği artırmayı hedefler. Psikopatolojide ve davranışçı terapilerde, bireyin korku, kaygı veya fobik reaksiyonlarını tetikleyen uyarıcılarla kontrollü bir şekilde karşılaştırılması esasına dayanır. Nörobiyolojik düzeyde, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının ve otonom sinir sisteminin stresörler karşısındaki fizyolojik yanıtlarını anlık olarak gözlemleme fırsatı sunar. Klinik değerlendirmede, yalnızca öz-bildirim (self-report) ölçeklerine güvenmek yerine, davranışsal çıktının doğrudan gözlenmesi tanısal güvenilirliği ve tedavi planlamasının etkinliğini maksimize eder.
Etimoloji
Latince 'situatio' (durum, konum, yerleşme) kökünden türetilmiş 'situation' kelimesi ile 'testum' (deneme kabı, imtihan) kökünden gelen 'test' sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Kağıt-kalem testleri (bireyin kendi bildirimine dayalı standart psikometrik envanterler) ve laboratuvar içi soyut bilişsel görevler; durumsal testler ise doğrudan davranışsal ve ekolojik geçerliliği yüksek performans ölçümleri içerir.
Keşfetmeye Devam Edin
Sistematik Duyarsızlaştırma
Sistematik Duyarsızlaştırma
Systematic Desensitization
Joseph Wolpe tarafından geliştirilen; derin kas gevşetme teknikleri ile kaygı uyandıran uyaranların kademeli olarak eşleştirilmesi temeline dayanan bir davranış terapisi yöntemidir.
İncele
Ekolojik Geçerlilik
Ekolojik Geçerlilik
Ecological Validity
Bir araştırmada elde edilen bulguların, laboratuvar ortamının yapay sınırlarını aşarak gerçek dünya koşullarını ve doğal yaşamı ne derece temsil edebildiğini gösteren ölçüttür.
İncele
Davranışsal Değerlendirme
Davranışsal Değerlendirme
Behavioral Assessment
Doğrudan gözlem, görüşme ve öz-izleme gibi çeşitli teknikler kullanılarak bireyin davranışlarının sistematik olarak incelenmesi ve değerlendirilmesidir.
İncele