Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Duygu-durumla Uyumlu Psikotik Özellik

Mood-congruent Psychotic Feature

Tanım

Major depresif veya manik epizodlar sırasında ortaya çıkan sanrı ve/veya halüsinasyonların, egemen duygu-durumun ana temalarıyla (örneğin çökkünlük veya coşku) mantıksal ve duygusal olarak tam bir paralellik göstermesini belirten klinik niteleyicidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli majör depresyon tanısı ile klinikte yatan 42 yaşındaki bir hasta, 'bütün dünya ekonomisinin kendi yüz karası ve borçları yüzünden çöktüğünü, bu yüzden sokaktaki herkesin kendisini cezalandırmak istediğini' iddia etmektedir. Hastanın bu sanrısı, derin çökkünlük ve suçluluk duygu-durumuyla birebir örtüştüğü için duygu-durumla uyumlu psikotik özellik olarak kodlanır.

Derin Analiz

Klinik psikiyatri ve psikopatolojide bu niteleyici, nörobiyolojik süreçlerin duygulanım ve bilişsel algıyı nasıl domine ettiğini gösterir. DSM-5-TR sınıflandırmasında; majör depresyonda suçluluk, hak etmediği cezayı alma, yetersizlik veya nihilist temalı sanrılar (Cotard Delüzyonu gibi) duygu-durumla uyumlu kabul edilirken; mani tablosunda ise büyüklük, yücelik, omnipotans veya özel bir misyona sahip olma sanrıları bu kapsamda değerlendirilir. Nöral düzeyde, limbik sistem ile prefrontal korteks arasındaki duygu-biliş entegrasyonunun bozulması, gerçeklik test etme kapasitesinin hastanın o anki duygusal tonuna boyun eğmesine ve bu tonu destekleyecek içerikte mitler üretmesine yol açar.

Etimoloji

Latince 'modus' (ölçü, tarz, duygu durumu) ve 'congruere' (uyumlu olmak, örtüşmek) sözcükleri ile Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ve '-osis' (anormal durum, patolojik süreç) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Duygu-durumla uyumsuz psikotik özellikler (sanrı veya halüsinasyonların o anki duygu-durum temalarıyla taban tabana zıt olması; örneğin mani halindeyken dünyanın sonunun geldiğine inanmak) ile karıştırılmamalıdır. Temel fark, içerik ile affekt arasındaki tutarlılık derecesidir.