Düzeltme Prosedürü
Correction Procedure
Tanım
Ayırt etme eğitiminde, organizmanın hatalı yanıtları sonrasında ya da belirli yanıtları veremediği durumlarda, aynı uyarı koşullarının doğru yanıt alınana dek yinelenmesi veya sürdürülmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir laboratuvar ortamında güvercinin kırmızı ve yeşil ışıklar arasında kırmızı ışık yandığında tuşlaması (doğru yanıt) öğretilmektedir. Güvercin yeşil ışık yandığında tuşlarsa (hata), deney düzeneği ışığı söndürmez ve yeşil ışık koşulunu güvercin tuşlamaktan vazgeçip bekleyene veya doğru uyarıcı gelene kadar korur; bu döngü, doğru tepki gerçekleşene dek yinelenir.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve öğrenme kuramında, özellikle edimsel koşullama ve ayırt etme eğitimlerinde (discrimination training) kullanılan bir geri bildirim ve düzeltme mekanizmasıdır. Denek yanlış bir tepki verdiğinde veya hiç tepki vermediğinde, deneme sonlandırılmaz ya da rastgele bir sonraki denemeye geçilmez; aksine, uyarıcı konfigürasyonu korunarak denek doğru tepkiyi üretene kadar süreç döngüsel olarak tekrarlanır. Bu yöntem, deneklerin uyarıcı kontrolünü (stimulus control) edinme hızını artırırken, yanlış tepkilerin sönmesini (extinction) ve doğru alternatiflerin pekiştirilmesini sağlar. Ancak, metodolojik olarak 'zorunlu deneme tekrarları' denekte bıkkınlık, ezberleme veya stereotipik davranış kalıplarının gelişmesine yol açabileceği için istatistiksel ve deneysel tasarımlarda hata oranı analizlerinde dikkate alınmalıdır.
Etimoloji
Latince 'corrigere' (doğrulatmak, düzeltmek; com- [birlikte] + regere [idare etmek, yönlendirmek]) ve Latince 'procedere' (ileri gitmek, devam etmek) fiillerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gecikmeli geri bildirim (delayed feedback) ve sönme (extinction) prosedürleriyle karıştırılır. Sönme hatalı tepkileri pekiştirmesiz bırakırken, düzeltme prosedürü doğru tepki üretilene kadar uyarıcı koşulunu aktif tutar.