EMDR
EMDR
Tanım
Travmatik anıların yeniden işlenerek nörolojik düzeyde duyarsızlaştırılmasını sağlayan, çift yönlü uyarım temelli yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir trafik kazası geçiren ve direksiyon başına her oturduğunda elleri titreyen, 'Öleceğim' inancına kapılan bir danışana, seans sırasında terapistin parmak hareketlerini takip etmesiyle çift yönlü görsel uyarımlar verilir. Danışan anıyı hatırlar ancak fizyolojik uyarılma düşer; anı 'şu an' olmaktan çıkıp 'geçmişte kalmış bir olay' olarak yeniden kodlanır.
Derin Analiz
EMDR, Francine Shapiro tarafından geliştirilen ve özellikle Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tedavisinde ampirik etkinliği kanıtlanmış bir ekoldür. Adaptif Bilgi İşleme (AIP) modeline dayanır. Travmatik yaşantılar hipokampal entegrasyon sürecinde sekteye uğradığında, anı duygu, somatik duyu ve irrasyonel inançlarla birlikte işlenmemiş olarak amigdalada kilitli kalır. Çift yönlü uyaranlar (göz hareketleri, dokunsal veya işitsel uyarımlar), hemisferler arası iletişimi artırarak REM uykusuna benzer bir nörofizyolojik mekanizma tetikler. Bu süreç, prefrontal korteksin devreye girmesini ve disfonksiyonel anı ağının adaptif ağlarla entegre olmasını sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'Eye Movement Desensitization and Reprocessing' (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) ifadesinin kısaltmasıdır.
Karıştırmayın
Klasik Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile karıştırılır; BDT rasyonel inançların manipülasyonu ve maruz bırakmaya odaklanırken, EMDR somatik ve nörofizyolojik anı ağlarının adaptif yeniden işlenmesini hedefler.