Erişilebilirlik Yokluğu
İnaccessibility
Tanım
Ulaşılamaz, yaklaşılmaz veya kullanılamaz olma durumu; en yaygın şekilde otizm spektrum bozukluğu ve şizofrenide görülen içe çekilme durumlarında dış uyaranlara yanıt vermeme halidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında, klinisyenin sorularına veya odadaki diğer uyaranlara hiçbir şekilde göz teması kurmadan, sesli veya bedensel yanıt vermeden saatlerce aynı pozisyonda oturan bir şizofreni hastasının sergilediği tam tepkisizlik hali.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında erişilebilirlik yokluğu, bireyin dış dünya ve çevresel uyaranlarla olan bağının askıya alındığı veya radikal bir biçimde koptuğu nöropsikolojik ve davranışsal bir durumu imler. Şizofreni spektrumundaki katatonik belirtiler, mutizm veya otizm spektrumundaki derin sosyal içe çekilme (withdrawal) süreçleri bu fenomenin alt katmanlarını oluşturur. Bilişsel ve motor sistemlerin dışsal girdileri işleme kapasitesindeki eşik değerlerin aşırı yükselmesi ya da dikkat/motivasyon devrelerinin (özellikle dopaminerjik yolların) işlevsel bozulmaları, bu tepkisizliğin altında yatan potansiyel nörobiyolojik mekanizmalar olarak incelenmektedir.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk ekleri, değil) + 'accessus' (yaklaşma, giriş, ulaşma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. 'Ulaşılamazlık' veya 'erişilemezlik' durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Aleksitimi (duyguları tanıma ve ifade etme zorluğu) ve dissosiyasyon (gerçeklikten kopma), dış uyaranlara tam bir yanıt vermeme durumu olan erişilebilirlik yokluğundan farklı olarak daha spesifik bilişsel veya duygusal defisitleri kapsar.