Etki Değişkeni
Effect Variable
Tanım
Bağımsız değişkenin manipülasyonu veya etkisi sonucunda ortaya çıkan, ölçülen ve bağımlı değişken ile eş anlamlı olarak kullanılan istatistiksel sonuç parametresi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir kaygı azaltıcı bilişsel terapi yönteminin (bağımsız değişken) hastaların stres hormonları üzerindeki net neticesini ölçmek için kullanılan 'serum kortizol seviyesi', bu tasarımda etki değişkeni olarak konumlandırılır.
Derin Analiz
Deneysel ve korelasyonel araştırmalarda, neden-sonuç zincirinin 'sonuç' halkasını temsil eder. İstatistiksel modellerde, öncül değişkenlerin (bağımsız değişkenlerin) sistem üzerindeki yansımasını Quantify etmek (sayısallaştırmak) amacıyla tasarlanır. Varyans analizinde (ANOVA) veya regresyon modellerinde, varyansın açıklanmaya çalışıldığı (predict edilen) odak noktasıdır. Ölçüm hassasiyeti, deneysel geçerliliğin doğrudan belirleyicisidir; zira etki değişkenindeki sapmalar, modelin hata payını (error variance) doğrudan etkiler.
Etimoloji
Latince 'efficere' (gerçekleştirmek, ortaya çıkarmak, üretmek) fiilinden türetilen 'effectus' (sonuç, ürün) sözcüğü ile Latince 'variare' (değişmek) kökünden gelen 'variabilis' (değişken) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Bağımsız değişken (independent variable) ile karıştırılır; bağımsız değişken etkiyi oluşturan müdahaleyi temsil ederken, etki değişkeni bu müdahalenin maruz kaldığı veya yarattığı çıktıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
Varyans Analizi
Analysis Of Variance (ANOVA)
İki veya daha fazla bağımsız grubun bağımlı değişkene ait ortalama değerleri arasındaki istatistiksel olarak anlamlı farklılıkları test eden ve değişkenler arası ortak ile ana etkileri inceleyen parametrik bir yöntem.