Existential Phenomenology
Existential Phenomenology
Tanım
Bilinç nesnelerinden ziyade doğrudan yaşanan deneyimin (lived experience) anlamını sistematik olarak inceleyen felsefi ve psikolojik yönelim.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik panik atak bozukluğu tanısı alan bir danışanın tedavisinde, terapistin 'kalp atım hızınız kaç?' sorusu yerine, 'Bu çarpıntı anında dünyanın sizin için daraldığını veya zamanın nasıl durduğunu hissediyorsunuz?' diyerek danışan için o anki varoluşsal anlamı ve yaşantısal dokuyu merkeze alması.
Derin Analiz
Existential phenomenology, Edmund Husserl'in fenomenolojik indirgeme metodolojisinin Martin Heidegger ve Maurice Merleau-Ponty'nin çalışmalarıyla ontolojik ve varoluşsal bir boyuta evrilmesiyle şekillenmiştir. Bu yaklaşım, insanı dünyadan soyutlanmış bir zihin olarak değil, 'dünyada-varlık' (Dasein) olarak ele alır. Klinik psikoloji ve psikoterapide, bireyin semptomlarını nesnelleştirmek yerine, onun öznel içsel dünyasını, zaman algısını, bedenleşmiş (embodied) deneyimlerini ve anlam arayışını hermeneutik bir titizlikle anlamlandırmayı hedefler. Nörobiyolojik veya indirgemeci mekanizmalardan ziyade, fenomenin kendisini olduğu gibi açığa çıkarmaya odaklanır.
Etimoloji
Latince 'existere' (ortaya çıkmak, var olmak) ve Yunanca 'phainomenon' (görünen, tezahür eden) ile 'logos' (inceleme, söylem) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Klasik deneysel psikoloji ve bilişselcı yaklaşım (zihni bilgi işleyen bir bilgisayar olarak görürken, varoluşsal fenomenoloji doğrudan yaşanan anlamı merkeze alır).