Fonksiyonel Körlük
Functional Blindness
Tanım
Görsel sistemin yapısal bütünlüğünü bozacak organik bir patoloji olmaksızın ortaya çıkan, somatizasyon bozukluğunun en sık görülen belirtilerinden biri olan görme kaybı ve bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki kadın hasta, hiçbir organik göz hastalığı veya kranial lezyon saptanmamasına rağmen ani görme kaybı şikayetiyle klinik başvurusunda bulunmuştur. Muayenesinde pupilla ışık reflekslerinin korunmuş olduğu, hastanın laboratuvar ortamında yürürken bilinç dışı olarak engellere çarpmaktan kaçındığı, ancak okuma testlerinde tamamen görmediğini beyan ettiği gözlenmiştir.
Derin Analiz
Fonksiyonel körlük, nörolojik veya anatomik bir hasar olmaksızın bireyin görme yetisinde kayıp yaşamasıyla karakterizedir. Nörofizyolojik düzeyde, pupillaların ışığa normal reaksiyon vermesi ve hastanın bilinçaltı düzeyde tehlikeli nesnelerden kaçınabilmesi (implicit processing), durumun periferik veya optik sinir hasarından ziyade üst düzey merkezi işlemleme ve konversiyon mekanizmalarıyla ilişkili olduğunu gösterir. Görsel keskinlik kaybının yanı sıra fotofobi, monoküler diplopi, blefarospazm ve tünel görüşü gibi çeşitli somatik belirtiler eşlik edebilir. DSM-5 sınıflandırmasında Somatik Belirti ve İlgili Bozukluklar çatısı altında değerlendirilir.
Etimoloji
Latince 'functio' [ifa etme, yerine getirme] ve İngilizce 'blindness' [körlük, görmezlik] kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur. Tarihsel kökeni 'histerik körlük' veya 'psişik körlük' tanımlarına dayanır.
Karıştırmayın
Kortikal körlük (organik hasara bağlıdır; pupilla refleksleri bozulabilir ve görsel yönelim tamamen kaybolur) ve simülasyon (kazanç elde etmek amacıyla bilinçli olarak yapılan kandırma eylemidir; fonksiyonel körlükte ise semptomlar bilinçdışı bir savunma mekanizmasıdır).