Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Genişletilmiş Sanrı

Expansive Delusion

Tanım

Bireyin olağanüstü güç, zenginlik, yetenek, statü veya tanrısal bir kimliğe sahip olduğuna dair gerçeği değerlendirme yetisinin bozulmasıyla ortaya çıkan inanç sistemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir değerlendirmede, hastanın sıradan bir muhasebeci olmasına rağmen, dünya ekonomisini tek başına kurtaracak gizli planlara sahip olduğunu ve hükümet liderlerinin her gün kendisine danıştığını iddia etmesi genişletilmiş sanrıya (büyüklük sanrısına) klasik bir örnektir.

Derin Analiz

Psikiyatri literatüründe daha yaygın olarak 'büyüklük sanrısı' (delusion of grandeur) adıyla bilinen bu klinik tablo, genellikle bipolar bozukluğun manik evrelerinde, şizofrenide ve organik beyin sendromlarında gözlenir. Hastanın benlik algısı patolojik düzeyde şişmiştir; kişi kendisini evrensel kurtarıcı, milyarder veya tarihi bir figür olarak konumlandırır. Nörobiyolojik düzlemde, mezolimbik dopaminerjik aşırı etkinlik ve prefrontal korteksteki yürütücü işlev bozuklukları, bu grandiose inançların mantıksal süzgeçten geçmeden sahiplenilmesine zemin hazırlar. DSM-5 kriterlerine göre, bu sanrılar en az bir ay sürmeli ve kişinin işlevselliğini belirgin şekilde bozmalıdır.

Etimoloji

Latince 'expandere' [yayılmak, genişlemek] fiili ile Latince 'deludere' [aldatmak, oyun oynamak] kökünden türetilen 'delusio' kelimesinin birleşimi.

Karıştırmayın

Narsisistik kişilik bozukluğu ile sıkça karıştırılır; ancak narsisizm bir kişilik yapısıyken ve gerçeklikle bağ kopmamışken, genişletilmiş sanrı psikotik bir semptomdur ve gerçeği değerlendirme testi tamamen bozulmuştur.