Gözleyerek Öğrenme
Observational Learning
Tanım
Bireyin, başka bir canlının sergilediği davranışları, becerileri veya bunların sonuçlarını doğrudan ya da dolaylı yoldan izleyerek yeni davranışlar edinmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
4 yaşındaki bir çocuğun, mutfakta yemek pişiren annesinin sebze doğrama hareketlerini dikkatle izledikten sonra, eline oyuncak bıçak alarak aynı kesme ritmini ve duruşunu taklit etmesi gözleyerek öğrenmenin klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Bilişsel ve davranışçı psikolojinin kesişim kümesinde yer alan bu süreç, klasik ve edimsel koşullanmanın salt çevresel uyaran-tepki döngüsüyle açıklayamadığı karmaşık insan davranışlarını aydınlatır. Albert Bandura’nın Sosyal Öğrenme Kuramı'nın temel taşıdır; dikkat, akılda tutma, yeniden üretme ve güdülenme olmak üzere dört birbirine bağlı bilişsel aşamadan geçer. Nörobiyolojik düzeyde, bu mekanizmanın temelini ayna nöron sistemleri oluşturur. Birey, modeli gözlemlerken kendi motor korteksinde sanki o eylemi kendisi gerçekleştiriyormuş gibi bir sinirsel aktivasyon paternini simüle eder. Hayvanlar aleminde tür içi adaptasyon ve hayatta kalma stratejilerinin (örneğin avlanma teknikleri veya ötüş kalıpları) kuşaktan kuşağa aktarılmasında kritik bir rol oynar. İnsan gelişiminde ise pekiştirece veya cezaya doğrudan maruz kalmaksızın (dolaylı öğrenme) karmaşık sosyal repertuarların kazanılmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'observare' (dikkatle izlemek, gözetlemek) fiilinden türetilen 'observational' ile Eski İngilizce 'leornian' (bilgi edinmek, çalışmak) kökünden gelen 'learning' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Öğrenme Kuramı
Sosyal Öğrenme Kuramı
Social Learning Theory
Bireylerin yeni davranışları, tutumları ve duygusal tepkileri doğrudan deneyim yaşamaksızın, başkalarını gözlemleyerek, taklit ederek ve sosyal etkileşimler yoluyla edindiğini savunan psikolojik kuram.
İncele
Ayna Nöron
Ayna Nöron
Mirror Neuron
Bir canlının hem bir eylemi bizzat gerçekleştirdiği hem de aynı eylemi başka bir bireyde gözlemlediği anda ateşlenen özel sınıf sinir hücreleridir.
İncele
Dolaylı Pekiştirme
Dolaylı Pekiştirme
Vicarious Reinforcement
Bir bireyin, başka bir kişinin gerçekleştirdiği bir davranışın ödüllendirildiğini gözlemlemesi sonucunda, aynı davranışı sergileme olasılığının artması durumu.
İncele
Modelleme
Modelleme
Modeling
Bireyin, bir başkasının davranışlarını, tutumlarını veya duygusal tepkilerini gözlemleyip taklit ederek yeni davranış biçimleri edinmesi süreci.
İncele