Grup-düşünme
Groupthink
Tanım
Etkili karar vermeyi engelleyen, grup üyelerinin uyum ve fikir birliği sağlama yönündeki aşırı eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yönetim kurulu toplantısında, CEO'nun riskli ve ekonomik olarak temelsiz yeni yatırım hamlesini ilk sunuşunda tüm üyelerin sessizce başını sallaması; kimsenin 'bu strateji bizi batırabilir' diyememesi ve herkesin birbirini onaylayarak mantıksal hataları görmezden gelmesi grup-düşünmenin klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Grup-düşünme, sosyal psikoloji ve örgütsel davranış bağlamında, yüksek düzeyde iç uyuma (cohesion) sahip gruplarda alternatiflerin eleştirel değerlendirilmesini baskılayan kolektif bir yanılsama halidir. Janis'in modeli; yenilmezlik illüzyonu, ahlaki üstünlük varsayımı, otosansür ve muhalif görüşlerin bastırılması (fikir bekçiliği) gibi semptomları barındırır. Bireyler, gruptan dışlanma korkusu veya uyum baskısı nedeniyle rasyonel ve eleştirel süzgeci devre dışı bırakarak suboptimal kararlara imza atarlar. Özellikle izole edilmiş, otoriter liderlik tarzına sahip ve stres altındaki kriz komitelerinde bu patolojik uyum eğilimi felaketle sonuçlanan stratejik hatalara zemin hazırlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Uyma davranışı (conformity) ile karıştırılır; ancak uyma, bireyin dış baskıya boyun eğmesi veya grubun normlarına uyması iken, grup-düşünme bunun da ötesinde bilişsel süreçlerin işlevini yitirerek rasyonel analiz yapma yeteneğinin kolektif olarak çökmesidir.