Gruplararası Desen
Between-groups Design
Tanım
Farklı katılımcı gruplarının bağımsız değişkenin farklı düzeylerine rastgele atandığı ve her grubun yalnızca tek bir deneysel koşula katıldığı araştırma deseni.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir bilişsel terapi yönteminin etkinliğini test etmek isteyen bir klinik psikolog, depresyon tanısı almış 60 hastayı rastgele iki eşit gruba ayırır. Birinci grup yeni terapiyi (deney grubu), ikinci grup ise standart tedaviyi (kontrol grubu) alır. Tedavi sonrasındaki depresyon skorları iki grup arasında karşılaştırılır.
Derin Analiz
Deneysel araştırmalarda varyansın kontrolü ve iç geçerliğin (internal validity) sağlanması açısından temel bir metodolojik yaklaşımdır. Temel mantığı, her bir katılımcının bağımsız değişkenin yalnızca tek bir seviyesiyle (örneğin ya deney grubu ya da kontrol grubu) karşılaşmasını sağlamaktır. Bu strateji, tekrarlayan ölçümlerden kaynaklanan öğrenme, yorgunluk veya deneklerin durumu anlaması gibi dışsal etkenleri (carryover effects) ortadan kaldırır. Ancak bireysel farklılıkların gruplar arasında homojen dağılmaması durumunda hata varyansını artırabilir; bu yüzden katılımcıların gruplara yansız atanması (randomization) kritik bir öneme sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'between' (arasında) + 'groups' (gruplar) + 'design' (tasarım/düzenleme) kelimelerinin birleşiminden oluşan deneysel metodoloji terimidir.
Karıştırmayın
Grupiçi desen (within-subjects design) ile sıkça karıştırılır. Grupiçi desende tüm katılımcılar bütün deneysel koşullardan sırayla geçerken, gruplararası desende her katılımcı yalnızca tek bir koşulda yer alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağımsız Değişken
Bağımsız Değişken
İndependent Variable (IV)
Bir deneyde, bağımlı değişken üzerindeki etkisini veya neden olduğu değişimi gözlemlemek amacıyla araştırmacı tarafından bizzat manipüle edilen ya da öncelikli olarak ölçülen temel faktördür.
İncele
İç Geçerlik
İç Geçerlik
İnternal Validity
Bir araştırmada incelenen bağımlı değişkendeki gözlenen değişimin, diğer alternatif açıklamalar ve karıştırıcı değişkenlerden arındırılarak doğrudan bağımsız değişkenle açıklanabilme derecesidir.
İncele