Hafif Zekâ Geriliği
Mild Mental Retardation
Tanım
Geçmişte IQ 50-69 aralığını ve zihinsel engelli popülasyonun %85'ini tanımlamakta kullanılan, günümüzde yerini 'hafif düzeyde zihinsel gelişimsel bozukluğa' bırakan klinik sınıflandırma kategorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
16 yaşındaki bir lise öğrencisinin akademik olarak okuma-yazma ve temel matematik işlemlerini öğrenmesine rağmen, sosyal ilişkilerde akranlarının mizahını anlamakta zorlanması, toplu taşıma araçlarını tek başına kullanırken yön bulma pratiklerinde kronik aksamalar yaşaması ve günlük yaşam becerilerinde rehberliğe ihtiyaç duyması.
Derin Analiz
Tarihsel süreçte psikometri ve psikiyatri terminolojisinde sıkça yer bulmuş olan bu kavram, DSM-5 ve DSM-5-TR güncellemeleriyle birlikte hem hak temelli yaklaşımlar (damgalamayı azaltmak adına) hem de metodolojik değişimler nedeniyle evrilmiştir. Eskiden ağırlıklı olarak katı IQ eşiklerine (50-69 aralığı) dayanırken, modern klinik psikiyatri artık IQ skorlarını tek başına birincil belirleyici olarak kabul etmemektedir. Bunun yerine tanı, kavramsal, sosyal ve pratik becerileri kapsayan 'adaptif işlevsellik' (uyumsal işlevsellik) düzeyine göre konulmaktadır. Bu gruptaki bireyler, geç ergenlik döneminde ilkokul altıncı sınıf düzeyinde akademik performans gösterebilir ve temel iletişim becerilerini edinebilir; ancak karmaşık sosyal kararlar, soyut düşünme ve iş/yaşam pratiklerinde dış desteğe ihtiyaç duyabilirler.
Etimoloji
İngilizce 'mild' (Latince 'mollis' [yumuşak, hafif]), 'mental' (Latince 'mens' [zihin]) ve 'retardation' (Latince 'retardare' [geciktirmek, geride tutmak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.)
Karıştırmayın
Öğrenme Güçlüğü (Learning Disability) ile sıkça karıştırılır; öğrenme güçlüğü genel zekâ düzeyinden bağımsız olarak belirli akademik alanlardaki (okuma, matematik vb.) işlev bozukluğunu ifade ederken, hafif zekâ geriliği genel zekâ ve uyumsal işlevlerdeki yaygın sınırlılığı kapsar.