Hastalığa Kaçış
Flight İnto İllness
Tanım
Bireyin stresli durumlar, çatışmalar veya zorlu duygulardan bilinçsizce kaçınmak için hafif fiziksel yakınmaları abartması veya ani nörotik belirtiler geliştirmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır ertelediği travmatik geçmişiyle ilgili ilk kez derinlemesine bir psikoterapi seansına katılacak olan bir danışanın, seansa saatler kala aniden şiddetli ve tıbbi olarak açıklanamayan mide krampları ve halsizlik yaşayarak randevuyu iptal etmesi.
Derin Analiz
Psikanalitik teoride hastalığa kaçış, ego için tehdit oluşturan derin psikolojik çatışmalarla veya bastırılmış materyalle yüzleşmemek adına devreye giren ilkel bir savunma mekanizmasıdır. Birey, psikolojik acının yükünü taşımak yerine fiziksel bir hasta rolü üstlenerek hem sorumluluklardan kaçar hem de çevresinden ikincil kazançlar (ilgi, bakım, muafiyet) elde eder. Psikanalizde özellikle psikoterapi sürecinin başlarında, direncin en yoğun olduğu evrelerde veya terapötik kazı derinleştikçe aniden ortaya çıkan bedenselleştirme veya semptom üretme biçimi olarak gözlemlenir. Nörobiyolojik ve somatik düzlemde, kronik stresin otonom sinir sistemi üzerindeki yıkıcı etkileri ile bedensel farkındalığın yanlış yorumlanmasının (somatosasöz amplifikasyon) kesişim kümesinde yer alır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Hastalık hastalığı (Hipokondriyazis) ile sıklıkla karıştırılır; hipokondriyaziste birey gerçekten ciddi bir hastalığı olduğuna dair sürekli ve mantık dışı bir korku taşırken, hastalığa kaçışta semptomlar spesifik bir psikolojik stres faktöründen veya çatışmadan kaçmak için bilinçsiz bir araç olarak işlev görür.