Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hazne Eğitimi

Magazine Training

Tanım

Edimsel koşullanma deneylerinde, deneysel hayvanın pekiştireci sunan mekanizmayla (genellikle besleme haznesiyle) aşina olmasını sağlamak amacıyla uygulanan ön alıştırma süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir Skinner kutusuna yerleştirilen bırakılmış sıçana, kaldıraç basma davranışı öğretilmeden önce, ödül mekanizmasından (magazine) her yiyecek peleti düştüğünde çıkan tıkırtı sesinin pekiştireçle eşleşmesi sağlanır. Sıçan, bu sesin ardından hazneye yönelip yiyeceği almayı öğrendiğinde hazne eğitimi başarıyla tamamlanmış olur.

Derin Analiz

Hazne eğitimi, davranışçı psikolojide ve edimsel koşullanma paradigmasında birincil pekiştireçlerin (örneğin yiyecek peleti) sunulduğu mekanizmanın sesini (örn. tıklama sesi) veya konumunu, hayvan için nötr olmaktan çıkarıp koşullu bir uyarıcıya dönüştürmeyi hedefler. Mekanik olarak, hayvan pekiştireç dağıtıcısının çıkardığı ses ile ödülün varlığı arasında klasik bir eşleşme kurar. Bu aşama atlandığında, hayvan ödülün nerede olduğunu veya nasıl alındığını bilmediği için edimsel yanıt verme hızı düşer ve veri geçerliliği zedelenir. Laboratuvar ortamında deneysel kontrolün ve geçerliliğin sağlanması açısından kritik bir metodolojik adımdır.

Etimoloji

İngilizce 'magazine' (besin ya da ödül haznesi, mekanizma) ve 'training' (eğitim, alıştırma) kelimelerinin birleşiminden oluşan edimsel koşullanma terminolojisi.

Karıştırmayın

Şekillendirme (Shaping) ve Zincirleme (Chaining). Şekillendirme, hedef davranışa kademeli yaklaşmaları pekiştirerek karmaşık bir davranışı sıfırdan oluşturma sürecidir; hazne eğitimi ise sadece ödül mekanizmasının öğretildiği bir ön hazırlık aşamasıdır.