Hedonik Uyum
Hedonic Treadmill
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır hayalini kurduğu lüks spor arabayı satın alan bir birey, ilk haftalarda yoğun bir dopaminerjik coşku ve mutluluk yaşar. Ancak altı ay içinde bu arabanın varlığı sıradanlaşır, uyaranın yenilik etkisi kaybolur ve bireyin mutluluk seviyesi aracı satın almadan önceki taban çizgisine geri döner.
Derin Analiz
Hedonik uyum, Brickman ve Campbell tarafından 1971 yılında literatüre kazandırılmış, bireyin değişen yaşam koşullarına (piyango kazanmak ya da engelli kalmak gibi) rağmen homojen bir mutluluk homeostazını koruma kapasitesini inceler. Nörobiyolojik temelde, mezolimbik dopaminerjik sistemin ve ödül devrelerinin (nükleus accumbens ve ventral tegmental alan) sürekli uyarana karşı duyarsızlaşması (sensitizasyon kaybı veya nöral adaptasyon) yatar. Bilişsel düzeyde ise adaptasyon süreçleri, yeni durumun normalleşmesi ve beklentilerin (aspirasyon seviyesi) sürekli yükselmesiyle tetiklenir. Ancak bu süreç mutlak değildir; kronik stresörler veya şiddetli travmalar (örneğin post-travmatik stres bozukluğu bağlamında) taban çizgisini kalıcı olarak aşağı çekebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Duygusal tükenmişlik (burnout) ile karıştırılabilir; ancak hedonik uyum sadece olumsuz değil olumlu olayları da kapsayan nötr bir adaptasyon mekanizmasıdır, patolojik bir yorgunluk durumu değildir.
Keşfetmeye Devam Edin
Davranış Yönetimi
Davranış Yönetimi
Behavior Management
İnsan davranışında anlamlı değişimler yaratmak amacıyla uygulamalı davranış analizi ilkelerinin sistematik olarak kullanılması süreci.
İncele
Baygınlık Hissi
Baygınlık Hissi
Faintness
İşitsel uyaranlarda ses yüksekliği, netlik veya yoğunluk eksikliği ile ani baş dönmesi ve güçsüzlük hissi.
İncele
Savunma Mekanizması
Savunma Mekanizması
Defense Mechanism
Egonun, psişik çatışmaların yarattığı kaygıdan ve tehdit edici bilinçdışı dürtülerden kendini korumak için devreye soktuğu bilinçdışı uyum süreçleridir.
İncele
Sosyal Destek
Sosyal Destek
Social Support
Bireylerin biyolojik, psikolojik ve sosyokültürel stres faktörleriyle başa çıkabilmesi amacıyla kişilerarası ağlardan aldığı pratik, maddi ve duygulardan arındırılmış ya da onarıcı yardımların bütünü.
İncele