İdiyosentrik
İdiocentric
Tanım
Kişinin sosyal grupların çıkarları yerine kendi bireysel ilgi alanlarını, motivasyonlarını ve kişisel özelliklerini önceliklendirmesi eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kariyer seçiminde aile veya topluluk beklentilerini göz ardı ederek tamamen kendi kişisel tutkularını ve öz-gerçekleştirme hedeflerini önceleyen bir bireyin tutumu idiyosentrik bir yönelimin net bir göstergesidir.
Derin Analiz
Kültürel psikoloji ve kişilik kuramlarında, Triandis'in bireycilik-toplumculuk (individualism-collectivism) boyutunun bireysel düzeydeki izdüşümü olarak incelenir. İdiyosentrik bireyler, benlik kurgularında kolektif kimliklerden ziyade öznel niteliklere, kişisel başarılara ve özerkliğe odaklanırlar. Sosyal ilişkilerde karşılıklılık ve grup uyumundan çok, bireysel hedeflerin tatmini ön plandadır. Nörobiyolojik temelde, bu yönelimin bellek ve benlik referanslı işleme süreçlerinden sorumlu medial prefrontal korteks aktivasyonu ile yakın ilişkili olduğu öne sürülmektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Egosantrizm (benmerkezcilik) ile sıklıkla karıştırılır; ancak egosantrizm bilişsel bir perspektif alama yetersizliğini (başkasının bakış açısını görememeyi) ifade ederken, idiyosentrik olmak bilinçli bir değer ve motivasyon yönelimidir.