İlaç Kaynaklı Hareket Bozukluğu

Medication-induced Movement Disorder

Tanım

Farmakolojik ajanların, özellikle antipsikotiklerin advers bir etkisi olarak ortaya çıkan; rigitidite, tremor ve hipertoni gibi motor semptomlarla karakterize klinik tablo.

Örnek Vaka / Uygulama

Şizofreni tanısıyla atipik antipsikotik tedavisi gören 42 yaşındaki bir hastanın, tedavisinin üçüncü ayında ellerinde istemsiz ritmik tremor, yüzde istemsiz kasılmalar ve yürüyüş sırasında gövde katılığı (rigitidite) geliştirmesi ve bu tablonun ilaç dozajının yeniden düzenlenmesiyle gerilemesi.

Derin Analiz

İlaç kaynaklı hareket bozuklukları, sıklıkla dopaminerjik reseptör antagonistlerinin (özellikle D2 reseptör blokajının) bazal ganglionlardaki nükleer devreleri bozması sonucunda ortaya çıkar. Nigrostriatal yolağın iatrojenik baskılanması, ekstrapiramidal sistemin normal motor kontrol döngüsünü sekteye uğratır. Bu durum; akut distoni, akatazi, parkinsonizm ve geç diskinezi (tardive dyskinesia) gibi farklı fenotiplerle kendini gösterebilir. DSM-5 sınıflandırmasında, ilaç kaynaklı diğer hareket bozuklukları ve ilaç kaynaklı nöroleptik malign sendrom gibi spesifik alt kategoriler altında incelenir. Nörobiyolojik mekanizma, reseptör duyarsızlaşması, up-regulation süreçleri ve oksidatif stresin bazal ganglion nöronları üzerindeki kümülatif toksisitesi ile açıklanmaktadır.

Etimoloji

Latince 'medicatio' [ilaçla tedavi] + Grekçe 'kinesis' [hareket] ve 'dys-' [bozuk, zorlu] köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İdiopatik Parkinson hastalığı ile karıştırılabilir; temel ayırt edici fark, semptomların başlangıcının belirli bir farmakolojik ajanın kullanımıyla zamansal ilişki içermesi ve ilaç kesildiğinde veya dozajı ayarlandığında gerileme potansiyeli taşımasıdır.

Keşfetmeye Devam Edin

Akut Distoni

Acute Dystonia

İstem dışı kas kasılmaları, postür bozuklukları ve ani spazmlarla karakterize akut nörolojik hareket bozukluğu.

İncele

İlaç Kaynaklı Parkinsonizm

Drug-induced Parkinsonism

Çeşitli farmakolojik ajanların, özellikle dopamin reseptör antagonistlerinin kullanımına bağlı olarak gelişen, idiyopatik Parkinson hastalığının klinik tablosunu taklit eden ekstrapiramidal motor bozukluk.

İncele