Nöroleptik Malign Sendrom
Neuroleptic Malignant Syndrome
Tanım
Tipik antipsikotik ilaçların kullanımı veya ani doz artışlarıyla tetiklenen; hipertermi, otonomik instabilite, kas rijiditesi ve bilinç değişiklikleriyle seyreden, yüksek mortalite oranına sahip nadir ve acil bir klinik tablodur.
Örnek Vaka / Uygulama
Otuz beş yaşında şizofreni tanılı bir hastaya, akut psikotik ajitasyonu kontrol altına almak amacıyla yüksek potansiyelli birinci kuşak bir antipsikotik olan haloperidol yüksek dozda başlanır. Tedavinin dördüncü gününde hastada 40°C ateş, kurşun boru tipi kas sertliği, bilinç düzeyinde stupora doğru giden gerileme, taşikardi ve yoğun diaforez gözlenir. Laboratuvar tetkiklerinde belirgin kreatin kinaz (CK) yüksekliği saptanan hastaya acilen NMS tanısı konularak antipsikotik tedavisi kesilir ve yoğun bakım şartlarında destek tedavisi ile bromokriptin (dopamin agonisti) protokolü uygulanır.
Derin Analiz
Nöroleptik Malign Sendrom (NMS), çoğunlukla merkezi sinir sistemindeki dopaminerjik reseptörlerin (özellikle D2) ani ve güçlü antagonizmasına bağlı olarak gelişen farmakolojik bir krizdir. Hipotalamustaki termoregülasyon merkezlerinin ve nigrostriatal yolağın dopaminerjik blokajı, iskelet kaslarında aşırı ısı üretimine ve katikliğe yol açar. Otonom sinir sisteminin bozulması taşikardi, labil kan basıncı ve aşırı terleme ile kendini gösterir. DSM-5 sınıflandırmasında ilaç kaynaklı hareket bozuklukları ve acil durumlar kapsamında değerlendirilir. Tanı konulmadığı ve etken madde derhal kesilmediği takdirde rabdomiyoliz, miyoglobinüri kaynaklı böbrek yetmezliği ve kardiyovasküler kollaps nedeniyle ölümcül sonuçlar doğurabilir.
Etimoloji
Fransızca 'neuroleptique' (sinir sistemini tutan/baskılayan, Yunanca 'neuron' [sinir] + 'leptikos' [tutan/yakalayan]) + Latince 'malignus' (kötü huylu, ölümcül) + Yunanca 'syndromromē' (bir araya gelme, belirtiler kümesi).
Karıştırmayın
Serotonin Sendromu (genellikle serotonerjik ajanların kombinasyonuyla oluşur, hiperrefleksi ve klonus karakteristiktir; NMS'de ise hiporefleksi ve kurşun boru rijiditesi görülür) ve Malign Hipertermi (genel anesteziklerle tetiklenen genetik bir tablodur).
Keşfetmeye Devam Edin
Dopamin Reseptör Antagonisti
Dopamin Reseptör Antagonisti
Dopamine-receptor Antagonist
Dopamin reseptörlerine yarışmalı olarak bağlanıp onları bloke ederek nörotransmitter dopaminin etkilerini azaltan veya ortadan kaldıran farmakolojik ajan.
İncele