İleri Yaşam Uyumu
Later Life Adjustment
Tanım
Yaşlılık dönemine özgü kronik hastalıklar, kayıplar ve yaşam tarzı dönüşümleri gibi stresörlerle başa çıkma ve dengeyi yeniden kurma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki bir bireyin, eşini kaybetmesi ve artrit nedeniyle hareket kabiliyetinin kısıtlanması sonrasında günlük rutinlerini yeniden düzenlemesi, sosyal bağlarını korumak için yeni dijital araçlar öğrenmesi ve bu süreçte depresif belirtiler geliştirmeden yaşam kalitesini sürdürmesi.
Derin Analiz
Gerontolojik psikoloji ve klinik yaşlılık disiplininde ileri yaşam uyumu; biyolojik gerileme, sosyal rollerin kaybı (emeklilik), eş veya akran ölümleri ve kronik somatik rahatsızlıklar karşısında psikolojik esnekliğin (resilience) sürdürülmesini inceler. Erikson'un psikososyal gelişim evrelerinde 'benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk' çatışmasıyla doğrudan ilişkilidir. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksteki regülasyon kapasitesi ile limbik sistemdeki kayıp/yas tepkilerinin dengelenmesi, hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) aksının kronik stres yüküne karşı adaptif yanıt vermesini gerektirir. Uyum kapasitesi, bireyin yaşam boyu geliştirdiği bilişsel yedek (cognitive reserve) ve başa çıkma mekanizmalarının niteliğine bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Etimoloji
Latince 'latus' (uzun, geniş/ileri) ve 'adjuxtare' (yaklaştırmak, uydurmak) köklerinden türetilen yapı, yaşlılık dönemindeki fiziko-sosyal değişimlere bireyin entegrasyon sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Normal yaşlanma süreci (normal aging) ile sıkça karıştırılır; normal yaşlanma biyolojik kaçınılmazlıkları kapsarken, ileri yaşam uyumu bu değişimlerin yarattığı psikolojik stresle aktif başa çıkma çabasını ve duygusal entegrasyonu ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
SIECUS
SIECUS
SIECUS
Amerika Birleşik Devletleri Cinsellik Bilgisi ve Eğitimi Konseyi anlamına gelen, kapsamlı cinsel sağlık eğitimi ve savunuculuğu yürüten ulusal sivil toplum kuruluşu.
İncele
Somatoform Bozukluk
Somatoform Bozukluk
Somatoform Disorder
Organik bir temeli bulunmayan ancak belirgin fiziksel yakınmalarla kendini gösteren ve psikolojik etkenlerle bağlantılı olan ruhsal bozukluklar grubu.
İncele
Sosiyoterapi
Sosiyoterapi
Sociotherapy
Bireyin çevresine uyum sağlamasında sosyo-çevresel ve kişilerarası faktörleri merkeze alan destekleyici bir klinik yaklaşımdır.
İncele
İntrojeaktif Depresyon
İntrojeaktif Depresyon
İntrojective Depression
Ulaşılması imkansız derecede yüksek standartlar, ezici bir öz-eleştiri, suçluluk ve cezalandırıcı bir üstbenlik baskısıyla karakterize edilen, öz-değer odaklı depresif alt tür.
İncele