İma
İmplicature
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte otizm spektrum bozukluğu (OSB) veya pragmatik dil bozukluğu olan bireyler, bu tür örtük anlamları çözmede zorluk yaşarlar. Örneğin, bir danışanın 'Bugün hava ne kadar sıcak, değil mi?' sorusuna sadece meteorolojik bir veri olarak yanıt vermesi, arkasındaki 'Lütfen pencereyi açın' ima mesajını kaçırdığını gösterir.
Derin Analiz
Dil felsefesinde ve edimbilimde (pragmatics) H. P. Grice tarafından formüle edilen ima kavramı, insan iletişiminin düz mantık kurallarıyla açıklanamayan katmanlarını inceler. Resmi mantıktaki doğruluk koşullarının ötesine geçen bu olgu, konuşucunun niyetini ve dinleyicinin ortak zihinsel bağlamı (common ground) kullanma kapasitesini merkeze alır. Özellikle bilişsel pragmatizmde, beynin dili işlerken yüzey yapısının ötesine geçerek pragmatik çıkarımlar yapma hızı, sosyal biliş ve zihin kuramı (theory of mind) mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'implicare' (iç içe geçirmek, sarmalamak, dolambaçlı kılmak) fiilinden türetilmiş olup, bir anlamı başka bir ifadenin içine saklama veya dolaylı yoldan yükleme anlamını taşır.
Karıştırmayın
Ön varsayım (presupposition) ile sıklıkla karıştırılır; ön varsayım cümlenin geçerli olması için doğru kabul edilmesi gereken arka plan bilgiyken, ima ifadenin doğrudan söylenmeyip dinleyici tarafından çıkarılması gereken ek anlamdır.