Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Insanity Defense Reform Act

IDRA

Tanım

1984 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde kabul edilen ve adli psikiyatride akıl sağlığı savunması (cezai ehliyet) kriterlerini önemli ölçüde daraltan federal yasal düzenlemedir.

Örnek Vaka / Uygulama

Şizofreni tanısı almış bir sanığın, işlediği cinayet esnasında halüsinasyonlar gördüğü için bunu ilahi bir emir zannettiğini iddia ettiği bir davada, IDRA kriterlerine göre savunmanın başarılı olabilmesi için sanığın o an eyleminin ahlaki ya da yasal olarak 'yanlış' olduğunu kavrayamayacak düzeyde bilişsel bütünlükten yoksun olduğunu klinik olarak kanıtlaması gerekir; sadece dürtü kontrol eksikliği bu yasa kapsamında beraat için yeterli değildir.

Derin Analiz

Insanity Defense Reform Act (IDRA), John Hinckley Jr.'ın Ronald Reagan'a suikast girişiminde bulunmasının ardından mahkeme tarafından akli dengesi yerinde olmadığı gerekçesiyle beraat ettirilmesine karşı toplumsal ve politik infial neticesinde yasalaşmıştır. Bu yasa, federal mahkemelerde 'Irresistible Impulse' (Dürtüsel Hakimiyetsizlik) testini kaldırmış ve M'Naghten Kuralı'na benzer şekilde, sanığın suç işlediği sırada ciddi bir akıl hastalığı veya kusuru nedeniyle eyleminin yanlışlığını (doğru ile yanlışı ayırt etme kapasitesini) anlama yeteneğinden tamamen yoksun olup olmadığını kanıtlama yükümlülüğünü savunma tarafına yüklemiştir. Aynı zamanda 'bilişsel kapasite' testini daraltarak adli psikiyatri uzmanlarının mahkemedeki rolünü ve nihai yasal karar üzerindeki etkisini sınırlandırmıştır.

Etimoloji

Latince 'insanus' (akıl hastası, dengesiz) kökünden türetilen 'insanity' (akıl mezuniyeti/delilik) ile Anglo-Sakson hukuk geleneğindeki 'defense' (savunma) ve Latince 'reformare' (yeniden şekillendirmek) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir yasama kısaltmasıdır.

Karıştırmayın

M'Naghten Kuralı ile sıklıkla karıştırılır; M'Naghten IDRA'nın temelini oluşturan bilişsel testi ifade ederken, IDRA bu testin federal yasalar nezdinde kodifikasyonu ve sıkılaştırılmasıdır. Ayrıca 'Competency to Stand Trial' (Yargılanma Yeterliliği) ile karıştırılır; yargılanma yeterliliği suç anını değil, davanın görüldüğü anı kapsar.

Keşfetmeye Devam Edin

Cezai Ehliyet

Criminal Responsibility

Bir sanığın, üzerine atılı suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiile göre davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olması durumu.

İncele

Adli Psikiyatri

Forensic Psychiatry

Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.

İncele

M'naghten Kuralı

M’naghten Rule (mcnaghten Rule; Mcnaughten Rule; Mcnaughton Rule)

Sanığın, suç işlediği sırada zihinsel bir kusur nedeniyle fiilin doğasını veya yanlışlığını idrak edip edemediğini değerlendiren akli dengesizlik testi.

İncele

Yargılanma Yeterliliği

Competency To Stand Trial

Bir sanığın, yargılama sürecindeki suçlamaları kavrama, savunma avukatıyla iş birliği yapabilme ve hukuki seçenekleri değerlendirme zihinsel kapasitesi.

İncele