Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İntrojeaktif Depresyon

İntrojective Depression

Tanım

Ulaşılması imkansız derecede yüksek standartlar, ezici bir öz-eleştiri, suçluluk ve cezalandırıcı bir üstbenlik baskısıyla karakterize edilen, öz-değer odaklı depresif alt tür.

Örnek Vaka / Uygulama

Kusursuz olma baskısıyla haftada 80 saat çalışan bir şirket yöneticisi, hazırladığı raporda ufak bir yazım hatası fark ettiğinde derin bir değersizlik krizi yaşar. Kendisini 'beceriksiz ve bir işi beceremeyen bir dolandırıcı' olarak nitelendirerek günlerce uykusuz kalır, dinlenmeyi kendine yasaklar ve hatalarını telafi etmek için aşırı bir angaje olma döngüsüne girer.

Derin Analiz

Psikodinamik ve bilişsel teorilerin kesişim kümesinde yer alan introjeaktif depresyon, Sidney Blatt'in kişilik gelişimi ve depresyon sınıflandırmasının temel sütunlarından biridir. Anaklitik depresyonun aksine, bu formdaincinecek temel yara ilişkisel yoksunluk değil, 'değerli olmama' ve 'başarısızlık' korkusudur. Birey, içselleştirilmiş aşırı katı ebeveynsel ve toplumsal beklentileri karşılayamadığı inancıyla kendine karşı acımasız bir yargıç gibi konumlanır. Nörobiyolojik düzeyde; hataya karşı aşırı duyarlılık, anterior singulat korteks (ACC) ve ventromedial prefrontal korteksteki (vmPFC) işlev bozukluklarıyla, sürekli hata tarama mekanizmaları ise hiperaktif bir hatıra işleme ve ceza devreleriyle paralellik gösterir. DSM-5 kapsamında majör depresif bozukluk veya persistan depresif bozukluk (distimi) çatısı altında değerlendirilse de, klinik fenotip olarak mükemmeliyetçilik, kronik telafi çabaları ve işkoliklik gibi davranışsal kompanzasyonlarla kendini gösterir.

Etimoloji

Latince 'intro-' [içeriye] + 'jacere' [atmak, fırlatmak] fiilinden türetilen introjection (içselleştirme) kavramı ile, Latince 'deprimere' [aşağı bastırmak] kökünden gelen depresyon sözcüğünün birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Anaklitik depresyon (kayıp ve terk edilme korkusu odaklıdır; introjeaktif depresyon ise suçluluk, başarısızlık ve öz-eleştiri odaklıdır).

Keşfetmeye Devam Edin

Anaklitik Depresyon

Anaclitic Depression

Yoğun terk edilme korkuları, çaresizlik ve yetersizlik duygularıyla kendini gösteren, kişilerarası bağımlılığın tetiklediği bir depresyon türüdür.

İncele

İçselleştirme

İnternalization

Bireyin dışsal sosyal çevreye ait özellikleri, inançları ve tutumları bilinçdışı bir zihinsel süreçle kendi benliğinin yapı taşı haline getirmesidir.

İncele