Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kaderci İntihar

Fatalistic Suicide

Tanım

Émile Durkheim'ın sosyolojik tipolojisinde yer alan, bireyin üzerine binen aşırı toplumsal baskı ve tahakküm nedeniyle geleceğe dair tüm umudunu yitirmesi sonucu gerçekleşen intihar türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Totaliter bir rejimde veya mutlak esaret altında yaşayan, hayatının her dakikası başkaları tarafından denetlenen ve kaçma ihtimali sıfır olan bir bireyin, içinde bulunduğu baskıdan kurtulamayacağına olan inancıyla geliştirdiği derin ümitsizlik.

Derin Analiz

Émile Durkheim'ın 1897 tarihli klasik sosyolojik çerçevesinde tanımlanan dört intihar türünden biridir. Anomik intiharın tersine, kuralların ve düzenlemelerin aşırı katı, boğucu ve esneklikten uzak olduğu durumlarda ortaya çıkar. Bireyin bireyselleşme alanı tamamen gasp edilmiştir; toplumsal veya kurumsal mekanizmaların (kölelik, totaliter rejimler, katı feodal yapılar) hayatın her alanını kontrol etmesi, bireyde kaçış olmadığını ve durumun asla değişmeyeceğini (öğrenilmiş çaresizliğin sosyolojik muadili) tetikler. Modern klinik psikoloji ve psikiyatride bu kavram, bireyin kendi kaderi üzerinde hiçbir özerkliğe sahip hissetmediği, dış denetim odağının ezici baskısı altındaki şiddetli çaresizlik ve melankoli durumlarıyla örtüşmektedir.

Etimoloji

Latince 'fatalis' (kader, kaçınılmaz yazgı) kelimesinden türetilmiştir; bireyin geleceğinin dışsal ve değiştirilemez güçler tarafından önceden belirlendiği inancını yansıtır.

Karıştırmayın

Anomik intihar ile sıklıkla karıştırılır; anomik intihar kuralsızlıktan ve normların çökermesinden kaynaklanırken, kaderci intihar tam aksine aşırı kural ve boğucu toplumsal düzenlemelerden kaynaklanır.