Kanonik Korelasyon Analizi
Canonical Correlation Analysis
Tanım
Birden fazla yordayıcı değişken seti ile birden fazla bağımlı sonuç değişken seti arasındaki çok değişkenli doğrusal ilişkilerin gücünü ve yönünü inceleyen gelişmiş bir istatistiksel analiz yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir eğitim psikoloğu, öğrencilerin öğrenmeye yönelik tutumlarını (özgüven, akademik kaygı, ders ilgisi, dersten keyif alma) içeren ilk değişken seti ile akademik başarı göstergelerini (not ortalaması, alınan ileri düzey ders sayısı, akademik kulüp üyelikleri) içeren ikinci değişken seti arasındaki çok yönlü bağı incelemek istiyor. Bu senaryoda standart regresyon yetersiz kalacağından, Kanonik Korelasyon Analizi kullanılarak tutum kümesi ile başarı kümesi arasındaki gizli boyutlar (kanonik fonksiyonlar) ortaya çıkarılır.
Derin Analiz
Kanonik Korelasyon Analizi (CCA), temel olarak iki değişken setinin ortak varyansını maksimum düzeye çıkarmayı hedefler. Tek bir bağımsız ve tek bir bağımlı değişkenin incelendiği basit korelasyonun veya birden fazla bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişkeni yordadığı çoklu regresyonun çok değişkenli (multivariate) bir uzantısıdır. CCA, birinci setten elde edilen değişkenlerin doğrusal bileşeni (kanonik değişken) ile ikinci setten elde edilen doğrusal bileşen arasındaki maksimum korelasyonu veren ağırlıkları (kanonik katsayıları) hesaplar. Psikometri, eğitim bilimleri ve nörogörüntüleme verilerinin birleştirilmesinde, karmaşık bilişsel profil setlerinin beyin aktivite ölçümleriyle nasıl eşleştiğini çözmek için sıklıkla tercih edilir.
Etimoloji
Yunanca 'kanon' [kural, standart, ölçüt] sözcüğünden türetilen 'kanonik' sıfatı ile Latince 'correlatio' [karşılıklı ilişki] kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Çoklu Doğrusal Regresyon (birden fazla yordayıcının tek bir sonucu incelemesiyle karışır, CCA ise çoklu sonuç değişkenlerini aynı anda ele alır); Faktör Analizi (değişkenler arası ortak yapıları tek bir sette indirger, CCA ise iki ayrı set arasındaki ilişkiyi inceler).