Karma Epizot
Mixed Episode
Tanım
Major depresif epizot ve manik epizot kriterlerinin aynı zaman dilimi içinde eş zamanlı ve belirgin bir şekilde bir arada görüldüğü duygudurum bozukluğu tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki danışan, yoğun bir çökkünlük, suçluluk ve ölüm düşünceleri içinde olduğunu belirtirken, aynı zamanda içindeki durdurulamaz bir enerji patlaması yüzünden oturamadığını, gece boyunca evi temizleyip sabaha kadar sürekli konuştuğunu ve zihnindeki düşüncelerin durmaksızın hızla aktığını ifade etmektedir. Bu eş zamanlı zıt kutuplu belirtiler tablosu karma epizot görünümüne işaret eder.
Derin Analiz
Klinik psikiyatri ve nörobiyoloji perspektifinden karma epizot, beynin duygudurum düzenleme devrelerindeki aşırı uyarılmışlık ile psikomotor inhibisyon veya çökkünlüğün çatışmasını temsil eder. DSM-IV-TR döneminde ayrı bir kategorik epizot olarak ele alınırken, DSM-5 ve DSM-5-TR ile birlikte kategorik yapıdan uzaklaşılarak 'karma özellikli' (with mixed features) tanımlayıcısı evresine evrilmiştir. Bu durum, hastanın hem disforyik/depresif bir içsel deneyim yaşayıp hem de enerji, ajitasyon, yarışan düşünceler gibi manik belirtileri aynı anda sergilemesiyle karakterizedir. Nörokimyasal düzeyde dopaminerjik ve noradrenerjik aşırı aktivitenin serotonerjik yetersizlik ve derin çaresizlik algısıyla çakışması, intihar riskini ve klinik volatiliteyi en üst düzeye çıkaran karmaşık bir nörobiyolojik tablo yaratır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Hızlı döngülü bipolar bozukluk (rapid cycling) ile karıştırılır; hızlı döngüde epizotlar yıl içinde arka arkaya, ayrı zamanlarda (en az 4 epizot) başlarken, karma epizotta zıt belirtiler aynı anda, tek bir epizot içinde iç içe yaşanır.