Kimlik Kapanması
Foreclosure / İdentity Foreclosure
Tanım
🔹 1. (foreclosure):
Bireyin, kendi bağımsız araştırmalarını yapmadan ve alternatifleri değerlendirmeden, ebeveynlerin veya otorite figürlerinin değerlerini ve kariyer seçimlerini doğrudan benimsemesi durumu.
🔹 2. (identity foreclosure):
Bireyin, özellikle ergenlik döneminde, kendi kimlik alternatiflerini ve değerlerini aktif olarak keşfetmeden (moratoryum yaşamadan), ebeveynler veya otorite figürleri tarafından kendisi için belirlenmiş rolleri ve hedefleri körü körüne kabullenmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (foreclosure): Üniversiteye henüz başlamış olan 18 yaşındaki Ahmet, ailesinin üç kuşaktır avukat olması nedeniyle kendi ilgi alanlarını hiç sorgulamadan hukuk fakültesini seçmiştir. Hangi meslekleri sevebileceğini veya başka hangi alanlarda yetenekli olabileceğini test etmek için hiçbir girişimde bulunmamış, ailesinin çizdiği yolda yürümeyi tek seçenek olarak kabul etmiştir. 🔹 2. (identity foreclosure): 18 yaşındaki Mert, babasının ve dedesinin kuşaklar boyunca avukatlık yapmış olması nedeniyle, kendi ilgi alanlarının resim veya felsefe olmasına rağmen hukuk fakültesine yazılır. Hukuk dışında bir meslek seçebileceğini veya alternatif bir yaşam kurabileceğini hiç düşünmemiş, ailesinin çizdiği yola hiçbir içsel sorgulama yapmadan boyun eğmiştir.
Derin Analiz
🔹 1. (foreclosure):
Gelişim psikolojisinde James Marcia'nın Erik Erikson'ın kimlik bunalımı kuramını temel alarak geliştirdiği kimlik statüleri modelinin dört ana bileşeninden biridir. Kimlik kapanması (identity foreclosure) yaşayan bireyler, kimlik krizi (moratorium) evresinden hiç geçmezler. Bunun yerine, erken dönemde ebeveynlerin, toplumsal normların veya kültürün dayattığı rolleri, meslekleri ve inançları sorgulamaksızın içselleştirirler. Bilişsel ve duygusal düzeyde yüksek düzeyde uyum ve düşük düzeyde kaygı gözlemlenebilir; ancak bu durum, bireyin içsel potansiyelini keşfetmesini engelleyen katı bir bilişsel kapanmışlık yaratır. Karar verme süreçlerinde otorite odaklıdırlar ve alternatif perspektiflere karşı direnç gösterirler.
🔹 2. (identity foreclosure):
Erik Erikson’ın psikososyal gelişim kuramı ve James Marcia’nın kimlik statüleri modeli temelinde şekillenen kimlik kapanması, bireyin kimlik krizi (moratoryum) yaşamaksızın bir taahhütte bulunmasını ifade eder. Bu durumdaki bireyler yüksek düzeyde yapılandırılmış, dışsal motivasyonla hareket eden ve belirsizliğe tahammülü düşük bir bilişsel yapı sergilerler. Bilişsel olarak 'erken kapanma', bireyin bilişsel esnekliğini sınırlar; çünkü alternatif dünya görüşleri ve yaşam yolları test edilmemiştir. Klinik açıdan, bu bireyler dışarıdan son derece uyumlu ve kararlı görünseler de, ilerleyen yaşam evrelerinde (örneğin orta yaş krizi veya ani çevresel değişimlerde) derin bir kimlik çözülmesi ve uyum sorunları yaşama riskleri yüksektir.
Etimoloji
🔹 1. (foreclosure):
İngilizce kökenli olup, hukuki ve finansal bir terim olan 'foreclose' (önlemek, hakkını kapatmak) fiilinden türetilmiştir; gelişim psikolojisinde ise James Marcia tarafından kimlik statüleri modeline uyarlanmıştır.
🔹 2. (identity foreclosure):
İngilizce 'identity' (kimlik, Latentin *identitas* kökünden) ve 'foreclosure' (önceden engelleme, hukuki bir terim olan hakkın düşmesi veya kapanması anlamından türetilmiştir) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
🔹 1. (foreclosure):
Kimlik kazanımı (identity achievement) ile karıştırılır; kimlik kazanımında birey aktif bir arayış ve bunalım sürecinden sonra kendi kararlarını verirken, kimlik kapanmasında hiçbir arayış süreci yaşanmadan dışsal kararlar kabullenilir.
🔹 2. (identity foreclosure):
Kimlik dağınıklığı (identity diffusion) ile karıştırılabilir; kimlik dağınıklığında birey ne bir taahhütte bulunur ne de bir arayış içindedir, kimlik kapanmasında ise yoğun bir taahhüt vardır ancak bu taahhüt hiç sorgulanmamış bir arayış sürecinin ürünüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
İleri Yaşlılık
İleri Yaşlılık
Old-old
Gelişim psikolojisinde genellikle 85 yaş ve üzerindeki bireyleri tanımlamak için kullanılan, biyolojik kırılganlık ve kronik sağlık sorunlarının artış gösterdiği yaşam evresi.
İncele
Fırtına Ve Stres Dönemi
Fırtına Ve Stres Dönemi
Storm-and-stress Period
G. Stanley Hall tarafından ergenlik evresini tanımlamakta kullanılan, yoğun duygusal çalkantı, kimlik arayışı ve çatışma dönemini ifade eden gelişimsel kavram.
İncele
Nesne Kalıcılığı
Nesne Kalıcılığı
Object Permanence
Nesnelerin doğrudan algılanmadıkları, yani görünmediği, duyulmadığı veya dokunulmadığı durumlarda bile var olmaya devam ettiğine dair zihinsel farkındalık.
İncele
Sarılma
Sarılma
Cuddling
Bireyler arasında şefkat aktarmak veya konfor sağlamak amacıyla gerçekleştirilen yakın temas ve bağlanma davranışı.
İncele