Kişilik Değişimi
Personality Change
Tanım
Bir bireyin psikolojik işlevselliğinde, sosyal yönelimlerinde veya olayları içsel/dışsal odakla değerlendirme biçiminde gözlenen kalıcı farklılaşma.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası sonucu frontal lob hasarı alan 42 yaşındaki titiz ve dışadönük bir mühendisin, kazadan sonra fevri, içe dönük, dürtüsel ve sosyal normlara duyarsız bir birey haline gelmesi.
Derin Analiz
Kişilik değişimi, bireyin uzun vadeli davranış kalıplarında, duygulanım düzenleme stratejilerinde ve bilişsel şemalarında ortaya çıkan yapısal dönüşümleri ifade eder. Nörobiyolojik düzlemde; prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki bağlantısallığın bozulması, travmatik yaşantılar, nörodejeneratif süreçler veya edinilmiş beyin hasarları bu değişimi tetikleyebilir. Klinik pratikte, bu durum premorbid (hastalık öncesi) kişilik özellikleri ile kıyaslanarak değerlendirilir; DSM-5 kriterlerinde 'başka bir tıbbi duruma bağlı kişilik değişimi' olarak spesifiye edilen klinik tablolar bu kapsamda ele alınır.
Etimoloji
Latince 'persona' (oyuncu maskesi, rol) kökünden türetilen 'personality' ile Eski İngilizce 'changian' (değiştirmek, dönüşmek) fiilinin birleşiminden oluşan psikodinamik bir kavramdır.
Karıştırmayın
Geçici ruh hali dalgalanmaları (mood swings) ve anksiyete atakları; kişilik değişimi çok daha kalıcı, yapısal ve bireyin tüm yaşam alanlarındaki işlevselliğini kapsayan bir dönüşüm sürecidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Limbik Sistem
Limbik Sistem
Limbic System
Otonom süreçler, duygu, bellek ve öğrenme mekanizmalarında görev alan, kortikal ve subkortikal beyin yapılarını birbirine bağlayan yaygın sinir ağı.
İncele
Prefrontal Korteks
Prefrontal Korteks
Prefrontal Cortex
Serebral korteksin en ön kısmında yer alan ve dikkat, planlama, çalışma belleği ile yönetici işlevlerin yürütülmesinden sorumlu gelişmiş assosiasyon alanıdır.
İncele
Kontrol Odağı
Kontrol Odağı
Locus Of Control
Bireylerin yaşamlarında gerçekleşen olayların sonuçlarını kendi çaba ve niteliklerine mi yoksa dışsal güçlere mi bağladıklarını belirleyen temel motivasyonel yönelim yapılaşmasıdır.
İncele