Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Konfüzyonel Psikoz

Confusional Psychosis

Tanım

Bilişsel süreçlerde belirgin bozulmaların, labil bir duygu durumunun, anksiyete, geçici yabancılaşma ile mutizm ve motor yavaşlamanın eşlik ettiği sikloid psikoz formu.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşında bir erkek hasta, yerindeki ani bir stres faktörünün ardından, yakınlarını tanıyamama, bazen saatlerce konuşmama (mutizm) ve ani anksiyete atakları geçirme şikayetiyle acil servise getirilir. Muayenesinde mantıklı konuşma yetisini kısmen kaybettiği, çevresine karşı aşırı şaşkın ve huzursuz olduğu görülür. Hastanın bu durumu katatonik bir tabloyu andırsa da, kendi temel ihtiyaçlarını karşılayabildiği, yardımsız su içebildiği ve komutlara karşı direnç (negativizm) sergilemediği gözlemlenmiştir. Uygun antipsikotik ve destekleyici tedaviyle iki hafta içinde belirtiler tamamen gerilemiştir.

Derin Analiz

Konfüzyonel psikoz, Karl Leonhard'ın nosolojik sisteminde sikloid psikozların üç ana formundan biri olarak tanımlanır. Şizofreni veya bipolar bozukluktan farklı olarak, genellikle akut bir tetikleyiciyle ortaya çıkan, tam iyileşme (remisyon) eğilimi yüksek olan epizodik bir tablodur. Klinik tablonun merkezinde düşünce akışının ve idrakin bozulması (konfüzyon), kişinin çevresindeki insanları yanlış tanıma eğilimi (prosopagnozi benzeri geçici algı yanılsamaları) ve duygulanımdaki aşırı dalgalanmalar yer alır. Katatonik stupordan en büyük farkı, hastanın öz-bakım becerilerini ve kendiliğindenliğini (spontanite) koruması, ayrıca katatoniye eşlik eden negativizmin bu tabloda görülmemesidir. Nörobiyolojik düzeyde, frontolimbik devrelerdeki geçici işlev bozuklukları ve nörotransmiter dengesizlikleriyle ilişkilendirilmektedir.

Etimoloji

Latince 'confusio' (karışıklık, karmaşa) ve Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; Alman psikiyatrist Karl Leonhard'ın sikloid psikoz alt tipleri sınıflandırmasından literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Katatonik stupor ve şizofreni ile sıklıkla karıştırılır. Ayırt edici temel özellik, konfüzyonel psikozda öz-bakım ve spontanitenin korunması, negativizmin bulunmaması ve tam iyileşme oranının yüksek olmasıdır.