Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Koruma Psikolojisi

Conservation Psychology

Tanım

İnsanlar ile doğa arasındaki karşılıklı ilişkileri inceleyen ve ekosistemlerin korunmasını teşvik etmeyi amaçlayan uygulamalı bir alt disiplindir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir yerel yönetim parklarda çöp atma oranını azaltmak ve geri dönüşümü artırmak için koruma psikolojisi ilkelerine dayanan bir kampanya tasarlar. Toplumun 'sosyal norm' algısını değiştirmek amacıyla, mahalledeki hanelerin %80'inin halihazırda geri dönüşüm yaptığına dair bilgilendirici tabelalar asılır. Bu müdahale, bireylerin çevre dostu davranışları içselleştirmesini sağlayarak atık yönetiminde somut bir iyileşme sağlar.

Derin Analiz

Koruma psikolojisi, bireylerin ve grupların doğal çevreye yönelik tutum, inanç ve davranış kalıplarını ampirik yöntemlerle analiz eder. Çevresel psikolojiden temel farkı, insan refahını gözetirken aynı zamanda biyolojik çeşitliliğin ve ekosistem bütünlüğünün aktif olarak savunulması ve korunması yönündeki normatif yönelimidir. Araştırmacılar, genel çevre bilinci kavramından ziyade; geri dönüşüm, enerji tasarrufu, doğal yaşam alanlarının korunması gibi spesifik ve ölçülebilir davranış değişikliklerine odaklanırlar. Bilişsel önyargılar, değerler teorisi, sosyal normlar ve kimlik algısı, insanları doğayı korumaya yönlendiren müdahale programlarının tasarlanmasında kullanılan temel teorik çerçevelerdir.

Etimoloji

Latince 'conservare' (bir araya getirmek, korumak, muhafaza etmek) fiili ile Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ve 'logia' (bilim, çalışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Çevresel psikoloji (environmental psychology) ile sıklıkla karıştırılır. Çevresel psikoloji insan ile yapay ve doğal çevre arasındaki her türlü etkileşimi (örneğin gürültünün stres üzerindeki etkisi, mimari yapıların insan davranışı üzerindeki yansımaları) incelerken, koruma psikolojisi doğrudan ekolojik koruma, sürdürülebilirlik ve insan dışındaki türlerin hakları gibi hedeflere odaklanan spesifik bir yönelime sahiptir.