Koşullu Tat Kaçınması
Conditioned Taste Aversion
Tanım
Bir yiyeceğin veya sıvının tadının mide bulantısı gibi olumsuz bir uyarıcıyla eşleşmesi sonucu, o tada karşı hızla gelişen ve sönmeye karşı dirençli olan kalıcı kaçınma tepkisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Akşam yemeğinde midye yedikten sonra gıda zehirlenmesi yaşayan bir bireyin, aradan saatler geçip iyileşmesine rağmen bir daha midyenin tadını veya kokusunu bile duyduğunda anında mide bulantısı hissetmesi ve kaçınması.
Derin Analiz
Klasik koşullanma paradigmalarından evrimsel olarak ayrışan benzersiz bir öğrenme mekanizmasıdır. John Garcia'nın öncülük ettiği araştırmalarla literatüre kazanan bu olgu, geleneksel bitişiklik kuralını esnetir: Uyarıcı ile tepki arasında saatler süren bir gecikme yaşanabilir ve çoğu zaman tek bir eşleşme kalıcı bir fobi veya kaçınma yaratmak için yeterlidir. Beyin sapı düzeyinde işlenen bu süreç, organizmanın toksik maddeleri tekrar tüketmesini engelleyen hayat kurucu (adaptif) bir evrimsel savunma mekanizması olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'conditio' (koşul/durum) + 'gustus' (tat) ve 'aversio' (uzaklaşma/kaçınma)
Karıştırmayın
Klasik koşullanma ile karıştırılabilir; ancak klasik koşullanmada uyarıcılar arasında saniyelik zaman aralığı gerekirken, tat kaçınmasında bu süre saatleri bulabilir ve tek denemede öğrenme gerçekleşir.