Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Loksapin

Loxapine

Tanım

Şizofreni ve bipolar bozukluk tedavisinde kullanılan, hem dopaminerjik hem de serotonerjik reseptörlere güçlü afinite gösteren trisiklik yapılı bir antipsikotik ilaçtır.

Örnek Vaka / Uygulama

Akut ajitasyon ve şiddetli psikotik atak geçiren 34 yaşında şizofreni tanılı bir hastaya, geleneksel oral yolların yanı sıra hızlı emilim sağlayan inhalasyon formu (Adasuve) uygulanarak psikomotor ajitasyonun dakikalar içinde kontrol altına alınması klinik pratikte sık rastlanan bir örnektir.

Derin Analiz

Loksapin, farmakolojik olarak geleneksel (tipik) antipsikotiklerin ekstrapyramidal yan etki profili ile atipik antipsikotiklerin reseptör bağlama özelliklerini bünyesinde barındıran hibrit bir ajandır. Kimyasal yapısı itibarıyla dibenzoksazepin sınıfına dâhildir ve klopin türevi klozapin ile büyük yapısal benzerlikler sergiler. Nörobiyolojik düzeyde, mezolimbik ve mezokortikal yollardaki D2 reseptör blokajının yanı sıra 5-HT2A (serotonin) reseptörlerine de yüksek bağlanma kapasitesi gösterir. Bu ikili reseptör profili, ilacın sınıflandırılması hususunda literatürde klasik ve atipik kategoriler arasında tartışmalara yol açmıştır. Vücutta N-demetilasyon yoluyla amoksapine metabolize olması, farmakokinetik profilini ve antidepresan benzeri sekonder etkilerini de tetikler.

Etimoloji

Kimyasal sınıflandırma türevidir; dibenzoksazepin türevi bir ajan olup, moleküler yapısındaki yapı taşlarının (di-benz-oks-azepin) kısaltılmış ve birleştirilmiş halinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Klozapin ile yapısal olarak karıştırılır; ancak klozapin tam anlamıyla atipik profil sergileyip agranülositoz riski nedeniyle sık hematolojik takip gerektirirken, loksapin geleneksel ajanlara benzer ekstrapiramidal yan etkiler gösterebilir.