Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mantıksızlık

İllogicality

Tanım

Dayanaksız veya hatalı çıkarımlar yapma eğilimi; sıklıkla sanrısal düşünce ve konuşmanın ayırt edici bir özelliğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir mülakatta hastanın 'Dışarıda kuşlar ötüyor, demek ki hükümet bugün kararlarını değiştirecek' şeklinde hiçbir mantıksal veya ampirik temel dayanağı olmayan nedensellik kurması mantıksızlık örneğidir.

Derin Analiz

Mantıksızlık, bilişsel süreçlerde rasyonel akıl yürütme ilkelerinin ihlal edilmesiyle karakterize edilen klinik bir işlev bozukluğudur. Bireyin tümevarım veya tümdengelim mekanizmalarında mantıksal sıçramalar yapması, öncüller ile sonuçlar arasında nedensel bağ kuramaması durumudur. Klinik psikopatolojide, özellikle şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar yelpazesinde, biçimsel düşünce bozukluklarının (formal thought disorder) temel bir göstergesidir. Bilişsel esneklik eksikliği ve gerçeği değerlendirme yetisinin (reality testing) zayıflamasıyla doğrudan ilişkilidir.

Etimoloji

Latince 'in-' (olumsuzluk eki) + 'logicus' (mantıksal, akli), Yunanca 'logos' (söz, akıl, mantık) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İrrasyonalite ile sıklıkla karıştırılır; irrasyonalite daha çok duygusal temelli bilişsel çarpıtmaları kapsarken, mantıksal tutarsızlık düşünce akışındaki yapısal bozulmaları ifade eder.