Monoton Olmayan Mantık
Nonmonotonic Logic
Tanım
Yeni elde edilen kanıtlar doğrultusunda daha önceden doğru kabul edilen bilgilerin geçersiz kılınabildiği ve çıkarımların geri alınabildiği matematiksel akıl yürütme sistemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir tanı sürecinde hekim, hastanın ilk semptomlarına dayanarak geçici bir depresyon teşhisi koyar. Ancak sonraki laboratuvar sonuçlarında tiroid fonksiyon bozukluğu tespit edildiğinde, ilk konulan tanı geri alınır ve inanç revizyonu yapılarak tanı organik bir bozukluğa evrilir.
Derin Analiz
Geleneksel klasik mantık sistemleri monotoniktir; yani bilgi tabanına yeni bir öncül eklendiğinde, çıkarılabilir sonuçların kümesi ya aynı kalır ya da büyür. Ancak bilişsel bilimler, yapay zeka ve günlük insan muhakemesi bu katı kurala uymaz. İnsanlar eksik bilgiyle karar verir ve yeni bir veri geldiğinde tümevarımsal veya varsayımsal inançlarını güncellerler. Monoton olmayan mantık, 'varsayımsal akıl yürütme'yi ve 'inanç revizyonu'nu (belief revision) formülleştirir. Örneğin, 'kuşlar uçar' önermesi genel bir varsayımdır; ancak 'penguen' verisi eklendiğinde bu inancın revize edilmesi gerekir. Bu sistemler, gerçeği koruma garantisinden ziyade, çelişkili veya değişen dünyada dinamik kararlar alabilen algoritmik yapılar kurmak için 'gerçeklik bakım' (truth maintenance) algoritmalarıyla denetlenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Esneklik
Bilişsel Esneklik
Cognitive Flexibility / Cognitive Plasticity
🔹 1. (cognitive flexibility): Bireyin değişen çevresel koşullara, beklenmeyen durumlara ve yeni kural setlerine uyum sağlayabilmek amacıyla düşünce içeriklerini ve davranışsal tepkilerini akışkan bir şekilde değiştirebilme kapasitesidir. 🔹 2. (cognitive plasticity): Öğrenme ve hafıza gibi zihinsel süreçlerin, deneyim ve pratikler yoluyla değişme ve gelişme kapasitesi.
İncele