Mutilasyon
Mutilation
Tanım
Bir uzvun veya hayati bir vücut parçasının yok edilmesi, çıkarılması ya da işlevini yitirecek ölçüde ağır hasar görmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, kronik şizofreni tanısı alan 34 yaşındaki bir erkek hasta, sanrısal inançları doğrultusunda (örneğin vücudundaki 'kötü' enerjiden arınma isteğiyle) sol elinin parmaklarına ağır fiziksel zararlar vermiştir. Acil psikiyatrik müdahalede, hastanın gerçeği değerlendirme yetisini tamamen kaybettiği ve mutilasyon eylemini içsel psikotik baskılardan kurtulmak amacıyla gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.
Derin Analiz
Mutilasyon, klinik psikoloji ve psikiyatride çoğunlukla ağır psikopatolojiler, dürtü kontrol bozuklukları veya dissosiyatif durumlar bağlamında değerlendirilir. Nörobiyolojik açıdan, prefrontal korteksin dürtü bastırma mekanizmalarındaki işlev bozuklukları ve limbik sistemin aşırı uyarılmasıyla ilişkilendirilir. DSM-5 sınıflandırmasında, özellikle otör mutilasyon (kendine zarar verme) olguları, borderline kişilik bozukluğu, şizofreni spektrum bozuklukları veya ağır travma sonrası stres tepkilerinin bir belirtisi olarak karşımıza çıkabilir. Bedensel bütünlük algısının (somatosensoryal haritalama) bozulduğu durumlarda birey, kendi bedenine yönelik bu yıkıcı eylemleri bir tür duygusal regülasyon veya varoluşsal gerilimi azaltma yöntemi olarak deneyimleyebilir.
Etimoloji
Latince 'mutilus' (bodur, kesik, eksik) kökünden türetilmiştir; vücut bütünlüğünün kalıcı ve yıkıcı bir şekilde bozulması eylemini ifade eder.
Karıştırmayın
Somatizasyon (fiziksel bir neden olmaksızın bedensel yakınmalar üretme) ve non-suicidal self-injury (intihar amacı taşımayan kendine zarar verme) kavramlarıyla karıştırılır; ancak mutilasyon çok daha ağır, kalıcı yapısal yıkım veya uzuv kayıplarını kapsar.