Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Narkoterapi

Narcotherapy

Tanım

Amobarbital veya tiopental gibi narkotik ve barbitürat ajanlar aracılığıyla bireyde oluşturulan yarı bilinçli bir sedasyon hali eşliğinde yürütülen psikoterapi yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

İkinci Dünya Savaşı'nda şiddetli topçu ateşi altında kaldıktan sonra dilsizlik (mutizm) ve ani bayılma nöbetleri geçiren bir piyade eri, standart telkinlere yanıt vermez. Klinisyen, kontrollü klinik ortamda intravenöz yolla düşük doz amobarbital uygular. Hasta yarı bilinçli, gevşemiş bir konfüzyon durumuna geçerken, patlayıcı mühimmatın altında ölen silah arkadaşına dair bastırılmış hatıraları ağlayarak anlatır ve abreaksiyon yaşar; seans sonrasında konuşma yetisi geri döner.

Derin Analiz

Narkoterapi, özellikle travmatik yaşantılar nedeniyle ket vurulmuş, dissosiye olmuş ya da bastırılmış anıların bilinç düzeyine getirilerek işlenmesini amaçlayan tarihsel bir klinik müdahaledir. İkinci Dünya Savaşı sırasında savaş stresi reaksiyonları (günümüz terminolojisindeki Akut Stres Bozukluğu veya Travma Sonrası Stres Bozukluğu) gösteren askerler üzerinde yaygın olarak uygulanmıştır. Farmakolojik ajanlar, merkezi sinir sistemini baskılayarak kortikal inhibisyonu azaltır; böylece hastanın savunma mekanizmaları gevşer ve terapistin yönlendirmesiyle katartik bir boşalma (abreaksiyon) gerçekleşir. Modern psikofarmakoloji ve kanıta dayalı travma terapileri (EMDR,Prolonged Exposure vb.) ışığında rutin klinik pratikten büyük ölçüde kalkmış olsa da, psikiyatri tarihi ve psikanalitik yönelimli derinlik psikolojisinde kimyasal destekli katarsis çalışmalarının öncülü olarak literatürdeki yerini korur.

Etimoloji

Fransızca 'narcothérapie' kelimesinden türetilmiştir. Yunanca 'narkē' (uyuşukluk, uyuşma, donukluk) ve 'therapeia' (tedavi, bakım) sözcüklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Narcoanalysis (narkoadaliz - daha çok tanısal ve adli amaçlı veri çıkarma odaklıdır) ve narcosynthesis (narkosentez - çözülen travmatik materyalin ego yapısına entegre edilmesini vurgulayan psikoterapötik sentez aşaması).