Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Narkosentez

Narcosynthesis

Tanım

Psikoterapi süreçlerinde bastırılmış duygusal travmaların hatırda canlandırılmasını kolaylaştırmak amacıyla narkotik veya sedatif ajanların kontrollü olarak uygulandığı ve ardından elde edilen materyalin uyanık durumda işlendiği bir klinik tedavi tekniğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli bir patlama sonrası yaşadığı dehşet anlarını tamamen unutan ve yoğun somatik flash-back'ler yaşayan bir askere, kontrollü klinik ortamda intravenöz yolla sedatif ajan uygulanır. İlaç etkisiyle gevşeyen ve savunmaları düşen hasta, travma anındaki duygusal çığlıklarını ve bastırılmış korkularını yeniden deneyimler. Seans sonrasında, uyanık durumda gerçekleştirilen takip görüşmelerinde bu ham veriler terapistle ele alınarak hastanın entegrasyonu sağlanır.

Derin Analiz

Narkosentez, II. Dünya Savaşı döneminde savaş nevrozu (günümüzdeki adıyla posttravmatik stres bozukluğu) gösteren askerlerde hızla tükenen psikolojik savunmaları aşmak için geliştirilmiş tarihi bir psikiyatrik müdahaledir. Sodyum amobarbital gibi kısa etkili barbitüratlar, hastanın kortikal inhibisyonunu geçici olarak azaltarak bilinçdışı materyallere, repressed (bastırılmış) anılara ve travmatik yaşantılara erişimi kolaylaştırır. Farmakolojik olarak indüklenen bu yarı-hipnotik durum, hastanın serbest çağrışım yapmasını desteklerken; elde edilen dinamik materyal, sonraki uyanıklık evresinde terapistle yapılan yapılandırılmış görüşmelerle hastanın ego bütünlüğüne entegre edilir. Günümüz kanıta dayalı psikofarmakoloji ve psikoterapi pratiklerinde rutin bir uygulama olmamakla birlikte, dissosiyatif amnezi vakalarında tarihsel ve metodolojik bir mihenk taşı niteliğindedir.

Etimoloji

Yunanca 'narkē' (uyuşukluk, uyuşma, donukluk) ve 'synthesis' (birleştirme, sentezleme, bileşim) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Narkoterapi (genellikle genel bir tedavi yaklaşımını ifade ederken, narkosentez spesifik olarak anıların açığa çıkarılması ve entegrasyonuna odaklanır) ve geleneksel hipnoz (farmakolojik ajanlar yerine telkin yoluyla benzer bir bilinç düzeyi hedeflenir).