NASA İş Yükü İndeksi
NASA Task Load Index (NASA TLX)
Tanım
İnsan-makine sistemlerinde görev yürüten bireylerin öznel toplam iş yükünü; zihinsel, fiziksel, zamansal talepler, performans, çaba ve hayal kırıklığı olmak üzere altı alt boyutta değerlendiren standart öz bildirim ölçeğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni nesil bir uçuş simülatöründe görev yapan pilotların karmaşık acil durum senaryoları sırasındaki kognitif stresini ölçmek isteyen bir araştırmacı, simülasyon bitiminde pilotlara NASA TLX uygular. Pilotlardan biri zihinsel talep ve zamansal baskı alt boyutlarını diğerlerine göre çok daha baskın bulduğunu ağırlıklandırma matrisinde belirtir; elde edilen ağırlıklı indeks skoru, kokpit arayüzünün yeniden tasarlanması için kritik veri sağlar.
Derin Analiz
Ergonomi, insan faktörleri mühendisliği ve bilişsel psikoloji kesişiminde geliştirilen bu araç, karmaşık operasyonel ortamlarda çalışanların maruz kaldığı kognitif ve somatik yükü ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin metodolojik gücü, ham puanların toplanmasından ziyade, bireyin altı boyut için yaptığı ikili karşılaştırmalar (pairwise comparisons) yoluyla ağırlıklandırılmış nihai bir skor üretmesidir. Zihinsel talepler (mental demands) bilgi işleme süreçlerinin yoğunluğunu, temporal talepler (temporal demands) zaman baskısını, çaba (effort) hem zihinsel hem fiziksel hedeflere ulaşmak için harcanan enerjiyi ve hayal kırıklığı (frustration) ise güvensizlik, stres ile tatminsizlik düzeyini niteler. Bilişsel aşırı yüklenme (cognitive overload) durumlarının tespitinde ve insan arayüzü optimizasyonunda ampirik bir temel sunar.
Etimoloji
İngilizce 'National Aeronautics and Space Administration' (NASA) kısaltması ile 'task' (grev/görev), 'load' (yük) ve Latince 'index' (gösterge, parmak) kelimelerinin birleşiminden oluşan akronimik bir bileşiktir.
Karıştırmayın
Genel stres ölçekleri veya durumluk kaygı envanterleri ile karıştırılır; ancak bu araçlar genel duygusal durumu ölçerken, NASA TLX doğrudan belirli bir görevin icrası sırasında deneyimlenen çok boyutlu iş yüküne odaklanır.