Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otomaintenance

Automaintenance

Tanım

Daha önceden edinilmiş bir davranışın, organizmanın verdiği tepkilerden bağımsız olarak uyarıcı-pekiştireç eşleşmeleri yoluyla sürdürülmesi prosedürü.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir güvercine, bir diski gagalaması için yiyecek verilerek önceden gagalama davranışı kazandırılır. Sonraki aşamada, deney düzeneğinde disk belirli aralıklarla ışıklandırılır ve güvercin diski gagalasın ya da gagalamasın, belirli bir süre sonra önüne yem düşer. Güvercinin tepki verip vermemesi yem gelmesini tetiklemediği halde, ışık-yem eşleşmesi sayesinde güvercin diski gagalamaya devam eder.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve öğrenme kuramı bağlamında otomaintenance, klasik ve edimsel koşullanmanın kesişim kümesinde yer alan bir fenomendir. Temelde, güvercinler üzerinde yapılan gagalama deneyleriyle literatüre girmiştir. Organizmanın tepkisi ile pekiştirecin sunumu arasında doğrudan bir Contingency (bağımlılık/koşul) bulunmamasına rağmen (yani hayvan disk gagasız dahi yiyecek alsa), uyarıcı-pekiştireç eşleşmesinin kendisi davranışın sönmesini engeller ve davranışın formunu muhafaza eder. Bu durum, klasik koşullanma süreçlerinin (özellikle otokondisyonlama) edimsel davranışlar üzerindeki güçlü ve kalıcı etkisini gösterir; Pavlovyen eşleşmeler, enstrümental tepkinin ortadan kalkmasını domine edebilir.

Etimoloji

İngilizce kökenli bir bileşik terimdir; Yunanca 'autos' (kendi, bizzat) kökünden gelen 'auto-' öneki ile İngilizce 'maintenance' (bakım, sürdürme, idame ettirme) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Otookondisyonlama (Autoshaping) ile sıklıkla karıştırılır; otookondisyonlama davranışın ilk kez kazanılmasını (edinilmesini) ifade ederken, otomaintenance halihazırda var olan bir davranışın sürdürülmesini açıklar.