Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Oydaşma

Consensus

Tanım

Bir grup üyesinin özellikle değerlendirme veya karar alma süreçlerinde ulaştığı genel uzlaşı durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş kişilik bir klinik değerlendirme komitesinin, yeni başvuran bir hastanın tanı kriterlerini tartışırken ortak bir karar metninde uzlaşması ve bu uzlaşının grup içi varyansı azaltarak tanısal güvenilirliği artırması.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve grup dinamikleri bağlamında oydaşma, bireylerin kolektif bir yargı veya norm etrafında birleşmesini ifade eder. Kişi algısı testlerinde, hedef bireyin belirli bir özelliğe sahip olduğu yönündeki grup uzlaşısı, gruba katılmayan bireylerin öz-ilişkili yanlılıklarını ölçmek için bir kıstas (standard) işlevi görür. Sosyolojik ve bilişsel düzeyde, grup üyelerinin paylaşılan değerler veya gözlemler üzerinden ortak bir kanaate varılması, grup içi uyumu artırırken aynı zamanda 'yanlış oydaşma etkisi' (false-consensus effect) gibi bilişsel çarpıtmaların zeminini hazırlar. Karar verme süreçlerinde otorite baskısı olmaksızın gerçek bir oydaşmaya varılması bilişsel esneklik gerektirir.

Etimoloji

Latince 'consensus' kelimesinden türetilmiştir; 'cum' (birlikte) ve 'sentire' (hissetmek, düşünmek) köklerinin birleşiminden oluşur, kelime anlamı 'ortak duyu veya ortak his' demektir.

Karıştırmayın

Uyma davranışı (conformity) ile karıştırılabilir; uyma genellikle bireyin grup baskısı altında kendi görüşünden sapmasını içerirken, oydaşma gerçek veya algılanan karşılıklı bir uzlaşı durumunu temsil eder.