Öz-çıkar
Self-interest
Tanım
Bireyin kişisel avantajını, kazancını gözetmesi; ödülleri ararken maliyetlerden, tehlikelerden ve zararlardan kaçınma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir şirket çalışanının, kendi kariyer gelişimini ve finansal kazancını önceliklendirerek ek mesaiye kalmayı kabul etmesi ve sağlığına zarar verebilecek aşırı stresli projelerden kaçınması öz-çıkar davranışına örnektir.
Derin Analiz
Öz-çıkar, evrimsel psikoloji, davranışsal ekonomi ve karar kuramlarında insan motivasyonunun temel bileşenlerinden biridir. Bireyin hayatta kalma, kaynak edinme ve adaptasyon süreçlerinde rasyonel veya sezgisel olarak kendi refahını maksimize etme çabasını ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, bu motivasyon ödül mekanizmalarıyla (özellikle mezolimbik dopaminerjik yollar ve nükleus akkumbens) doğrudan ilişkilidir. Birey fayda sağlayan uyarıcılara yaklaşırken (ödül beklentisi), zarar veya maliyet içeren durumlardan kaçınmak için amigdala öncülüğünde kaçınma davranışları sergiler. Klasik ekonomik modeller bireyin tamamen rasyonel bir öz-çıkar peşinde koştuğunu varsayarken, davranışsal iktisat ve sosyal psikoloji bu durumun altruizm, empati ve sosyal normlar tarafından modifiye edildiğini göstermektedir.
Etimoloji
İngilizce 'self' (kendi, ben) ve 'interest' (Latince 'inter-esse' [arasında olmak, ait olmak, menfaat sağlamak] kökünden türetilmiştir) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Estetik Zevk
Estetik Zevk
Aesthetic Taste
Bir bireyin sanat eserlerini veya uyarıcıları daha az ya da çok güzel veya hoş olarak nitelendirdiği öznel değerlendirme ve yargı kapasitesi.
İncele
Görsel Kod
Görsel Kod
İmagery Code
Bir nesnenin, fikrin veya izlenimin zihinsel bir görsel tasvir olarak kodlanması ve hafızada bu formda saklanması süreci.
İncele
Olay
Olay
Event
Belirli bir başlangıcı ve sonu olan, değişim yaratan her türlü oluşum ya da olasılık kuramında bir denemenin olası sonuçlar kümesi.
İncele
Şema
Şema
Scheme / Schema
🔹 1. (scheme): Bireyin dış dünyayı algılamasını, organize etmesini ve yorumlamasını sağlayan, deneyimler yoluyla biçimlenen temel bilişsel yapı. 🔹 2. (schema): Bir kavram, nesne veya durum hakkındaki bilgileri organize eden, algı, yorum ve problem çözme süreçlerine rehberlik eden soyut zihinsel yapı.
İncele