Özellik Geçerliliği
Trait Validity
Tanım
Bir psikolojik test maddelerinin, ölçülmek istenen temel kişilik özelliğini ne derece doğru ve hatasız yansıttığının göstergesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir 'akran zorbalığı eğilimi' ölçeğinin özellik geçerliliğini test etmek amacıyla, araştırmacılar bu testten yüksek puan alan bireylerin gerçek ortamlardaki dürtüsel ve saldırgan davranış sayılarıyla (kriter değişken) korelasyonunu incelerler. Ölçek puanları ile dışsal gözlem verileri arasında anlamlı bir yordayıcı ilişki saptanırsa, testin özellik geçerliliğine sahip olduğu kabul edilir.
Derin Analiz
Psikometrik kuramda özellik geçerliliği, test puanları ile bu puanların temelinde yatan varsayımsal yapının (latent trait) ampirik olarak doğrulanabilme derecesini inceler. Yapı geçerliliğinin (construct validity) alt bileşeni olarak işlev görür. Bir testin özellik geçerliliğine sahip olabilmesi için, elde edilen puanların teorik bir modelle uyumlu olması, benzer yapıları ölçen testlerle yüksek korelasyon (yakınsak geçerlilik) gösterirken, farklı yapıları ölçen testlerden istatistiksel olarak ayrışması (ayırt edici geçerlilik) gerekmektedir. Çoklu özellik-çoklu yöntem matrisi (MTMM) gibi ileri düzey istatistiksel modeller bu geçerliliğin sınanmasında kritik rol oynar.
Etimoloji
Latince 'tractus' (çekilmiş, uzatılmış; kişilik boyutu/özelliği anlamında) ve 'validus' (güçlü, sağlam, geçerli) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Görünüş geçerliliği (face validity) ile sıklıkla karıştırılır; görünüş geçerliliği testin dışarıdan nasıl göründüğüyle ilgiliyken, özellik geçerliliği testin arkasındaki psikolojik yapının matematiksel ve teorik doğruluğunu kanıtlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Yapı Geçerliliği
Yapı Geçerliliği
Construct Validity
Bir ölçüm aracının, doğrudan gözlemlenemeyen soyut teorik bir yapıyı veya kavramı ne kadar doğru ve hatasız ölçtüğünü gösteren temel psikometrik yeterlilik derecesi.
İncele
Ayırt Edici Geçerlilik
Ayırt Edici Geçerlilik
Discriminant Validity
Bir psikometrik ölçüm aracının, kavramsal olarak ilişkili olmaması gereken diğer yapıları ölçen testlerle korelasyon göstermeme derecesidir.
İncele